Η Βιώσιμη κινητικότητα και το Ποδήλατο στο Δήμο μας.

Το ιδιωτικό αυτοκίνητο σαν μέσο κοινωνικής καταξίωσης ήρθε να προστεθεί στην ήδη άναρχη ανάπτυξη των Ελληνικών πόλεων με αποτέλεσμα την εγκατάλειψη του ποιο ήπιου και φιλικού προς το περιβάλλον μέσου μεταφοράς, του ποδηλάτου. Θυμάμαι τα παιδικά μου χρόνια στο Βόλο, όταν η κάθε οικογένεια διέθετε τόσα ποδήλατα, όσο τα μέλη της. Το ΙΧ έχει καταστεί πλέον στις Ελληνικές πόλεις τρόπος ζωής.

Πως όμως (οι εξαιρέσεις επιβεβαιώνουν τον κανόνα, όπως ο υπογράφων) είναι δυνατόν να υιοθετηθεί σαν μέσο μεταφοράς το ποδήλατο όταν απουσιάζουν από την σύγχρονη Ελληνική πόλη οι στοιχειώδεις ασφαλείς συνθήκες μετακίνησης, η παιδεία και οι αναγκαίες υποδομές; Χωρίς τις αναγκαίες αναπλάσεις του αστικού χώρου και την απόδοση περισσότερου χώρου στις ήπιες μορφές μετακίνησης φιλικές προς το περιβάλλον και υποστηρικτικές της καλής υγείας, οι ενδεχόμενες καλές προθέσεις θα παραμένουν στα επίπεδα του ευχολόγιου. Η διαμόρφωση του δημόσιου χώρου είναι το πρώτο ζητούμενο.

Το ποδήλατο αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο της αναβάθμισης της ποιότητας της ζωής μας. Τα δίκτυα ποδηλατοδρόμων θα πρέπει να δημιουργηθούν (κάλιο αργά παρά ποτέ) με γνώμονα την ισόρροπη κάλυψη με ποδήλατο του κέντρου μιας πόλης προς όλες τις κατευθύνσεις που εξυπηρετούν σημαντικές δραστηριότητες του οικιστικού ιστού (π.χ. σχολεία). Παράλληλα και ειδικά για την Αθήνα η ανάπτυξη των ποδηλατοδρόμων θα πρέπει να περιλαμβάνεται σε μία γενικότερη υπερτοπική κυκλοφοριακή μελέτη, αφού δεν έχει νόημα η ανάπτυξη τοπικών δικτύων που δεν συνδέονται μεταξύ τους. Τι μπορεί να μου προσφέρει εμένα που έχω επιλέξει το ποδήλατο σαν το βασικό μέσο μεταφοράς μου ο ποδηλατόδρομος της Τούφας Χαλανδρίου, όταν για να έλθω στον Χολαργό είμαι αναγκασμένος να κάνω τον κασκαντέρ σε πολλαπλάσια απόσταση ;

Τη στιγμή που σε άλλους δήμους του λεκανοπεδίου και της επαρχίας έχει αρχίσει να υλοποιείται ένας κάποιος σχεδιασμός για ποδηλατοδρόμους ο Δήμος μας δεν έχει εκδηλώσει ακόμη το παραμικρό ενδιαφέρον. Ο Δήμος μας στερείται και αυτό το όραμα που άλλοι αιρετοί εκπρόσωποι σε άλλες πόλεις το διαθέτουν ανεξάρτητα αν προχώρησαν ή όχι στην υλοποίηση του. Σαν όραμα θα μπορούσε να υπάρξει η δημιουργία περιαστικού ποδηλατόδρομου στον Υμηττό και η σύνδεση του με τα πάρκα, τις πλατείες, τα σχολεία, τους σταθμούς μετρό και τα εμπορικά κέντρα της πόλης μας.

Σαν άμεσες επιδιώξεις θα μπορούσαν να ήταν:
• η δημιουργία χώρων στάθμευσης ποδηλάτων σε πολυσύχναστους κοινόχρηστους χώρους που ο δήμος να εγγυάται τη προστασία τους.
• η ενημέρωση, μέσα από ειδικές εκδόσεις του Δήμου, των αυτοκινητιστών, για τους κανόνες οδικής συμπεριφοράς σε σχέση με το ποδήλατο και τους πεζούς.
• Η συστηματική καμπάνια για την αποθάρρυνση της χρησιμοποίησης του αυτοκινήτου για κοντινές και εσωτερικές διαδρομές.
• Η διεκδίκηση της επιβίβασης, χωρίς αριθμητικούς περιορισμούς, ποδηλάτων στους συρμούς του μετρό και τα άλλα μέσα Δημόσιας μεταφοράς εφόσον αυτό είναι εφικτό.
• Η χρησιμοποίηση ποδηλάτων από τη Δημοτική Αστυνομία.
• Την υιοθέτηση του συστήματος ενοικίασης των ποδηλάτων πόλης (City bikes). Δηλαδή η
με ευνοϊκούς όρους ενοικίαση ή δανεισμός ποδηλάτων σε συγκεκριμένα σημεία (κεντρικοί κόμβοι μετακίνησης). Ο χρήστης θα παίρνει και θα αφήνει το ποδήλατο σε ειδικά προβλεπόμενες θέσεις. Ένα σύστημα που εφαρμόζεται με επιτυχία εδώ και αρκετά χρόνια στο Παρίσι και άλλες μεγάλες Ευρωπαϊκές πόλεις.

Προς το τέλος το 2010 μια ομάδα ανθρώπων της περιοχής μας, που όσο περνά ο καιρός συνεχώς διευρύνεται, δημιούργησε τους Ποδηλάτες Παπάγου – Χολαργού με στόχο την ευαισθητοποίηση των συμπολιτών μας για την ένταξη της χρήσης του ποδηλάτου στη καθημερινότητα τους. (http://podilates-px.blogspot.com/) Κάθε Κυριακή στις 12.00 με αφετηρία την Ομπρέλα του Παπάγου η ομάδα των ποδηλατών επιχειρεί να ανασυγκροτήσει την έννοια της γειτονιάς του Δήμου μας, μέσω μιας καθιερωμένης ποια ποδηλατοπορείας. Ήδη οι ποδηλατοπορείες έχουν ξεπεράσει τις 12 και ο στόχος είναι να μην σταματήσουν ποτέ. Όταν η Κοινωνία των Πολιτών δραστηριοποείται στα θέματα της καθημερινότητας μας, τότε οι πολίτες θα πρέπουν να βλέπουν το μέλλον αισιόδοξα. Ο Δημόσιος χώρος ανήκει σε όλους μας και όχι μόνο στους πολιτικούς.

Η Χρησιμοποίηση του ποδηλάτου στη καθημερινότητα μας προσφέρει ενίσχυση της κοινωνικότητας, της αδελφοσύνης, της ψυχικής υγείας και της αισθητικής των κατοίκων της γειτονιάς. Βιώσιμη κινητικότητα σημαίνει τη διατήρηση της κινητικότητας στην πόλη, που είναι προϋπόθεση της κοινωνικής λειτουργίας της, χωρίς όμως αυτή να φέρνει περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις, αλλά να ενισχύει την κοινωνική συνοχή, να οδηγεί στην ανασύσταση της πολιτικής και κοινωνικής έννοιας της γειτονιάς, να ευνοεί την ανθρώπινη επαφή και τις συλλογικές μορφές οργάνωσης και να δίνει σε όλους ίσες δυνατότητες.

Θα πρέπει να καταστήσουμε το Δήμο μας σαν τη πόλη με τα λιγότερα αυτοκίνητα.

Βιώσιμη ανάπτυξη είναι η διατήρηση συνθηκών ανθρώπινης ευημερίας και ανθρωπίνων σχέσεων στις επόμενες γενεές (Healey 1997).

Βιώσιμη κινητικότητα και ποδήλατο

Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ

Οι λέξεις πόλη, πολίτης, πολιτική και πολιτισμός έχουν κοινή ετυμολογική προέλευση. Οι λέξεις αυτές χαρακτηρίζουν και καθορίζουν τη θέση του πολίτη σε μια πόλη με εργαλεία τη πολιτική και το πολιτισμό. Στην Αρχαία Ελλάδα στη πόλη-κράτος ο πολίτης εισέπραττε τα αποτελέσματα της χρηστής ή κακής Πολιτείας, η πολιτική ήταν το μέσο που χρησιμοποιούσε για την αναβάθμιση της ζωής του και ο πολιτισμός αποτελούσε τη συνείδηση της κοινωνικής του πραγματικότητας.

Αυτή η συνείδηση που άλλοτε καλλιεργούνταν μέσω των τραγωδιών του Αισχύλου και του Ευριπίδη, των κωμωδιών του Αριστοφάνη, των μουσικών γραφών του Τέρπανδρου και της φιλοσοφίας του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη έχει καταπέσει στη σημερινή εποχή σε μία διαδικασία ενός γρήγορου και ευκολοχώνευτου πανηγυριού με τη παρουσία κάποιου επώνυμου πανηγυριντζή τραγουδιστή. Αυτή η περιβόητη πολιτιστική αποκέντρωση που παραπέμπει στις εποχές, που οι Δήμαρχοι ήταν απλοί διαχειριστές των σκουπιδιών και των νεκροταφείων πέρασε ανεπιστρεπτί.

Ο Πολιτισμός δεν καθοδηγείται, αλλά αυτοκυβερνάται. Ο Πολιτισμός θέτει στο κέντρο του ενδιαφέροντος τον πολίτη και τη βελτίωση της καθημερινότητας του. Ο Πολιτισμός είναι πρώτιστα αισθητική. Αισθητική που αφορά την αρχιτεκτονική της πόλης, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής, τις εικαστικές παρεμβάσεις, τη παιδεία, την αξιοποίηση των ελεύθερων χώρων, τη πολυμορφία και τη πολυφωνία. Ο Πολιτισμός αφορά όλους τους πολίτες, αλλά και ολόκληρη τη πόλη. Τους συμπολίτες μας με ειδικές ανάγκες, τις περιθωριοποιημένες κοινωνικές ομάδες , τους μετανάστες. Ο Πολιτισμός δεν περιορίζεται σε εποχιακές συναυλίες ή μεμονωμένες κινηματογραφικές παραστάσεις, αλλά διαχέεται παντού.

Ο Πολιτισμός είναι επίσης κοινωνική συμπεριφορά. Οι πολιτιστικές παρεμβάσεις στις πόλεις από την Τοπική αυτοδιοίκηση αποτελούν το σημαντικότερο παράγοντα της σύγκλισης διαφορετικών πολιτισμών και ιδιαιτεροτήτων. Με τον Πολιτισμό μπορεί να καλλιεργείται η ανοχή, η αποδοχή της ετερότητας, ο ανθρωπισμός και η αλληλεγγύη και να προωθείται το πρότυπο μιας πολύ-πολιτισμικής κοινωνίας για την οποία η συνύπαρξη διαφορετικών εθνικών, γλωσσικών και θρησκευτικών παραδόσεων αποτελεί στοιχείο εμπλουτισμού της. Οι κοινωνικές συμπεριφορές μπορεί να είναι επίσης ο Αθλητισμός, η χρήση του ποδηλάτου μέσα και έξω από τη πόλη, οι παρέες στα ουζερί, το πράσινο της πόλης, η συμμετοχή των πολιτών στα δρώμενα κλπ. Ο πολιτισμός δεν στραγγαλίζεται στο όνομα της όποιας διασκέδασης κάποιων ωρών.

Με πρωτοβουλία του Δήμου θα πρέπει να επιχειρηθούν να εγκατασταθούν νέες εταιρικότητες με τη σύμπραξη Δημόσιου, Ιδιωτικού και εθελοντικού τομέα. Η Τ.Α. οφείλει λειτουργώντας ως καταλύτης να ενθαρρύνει συνολικά τη πολιτιστική ανάπτυξη σε τοπικό επίπεδο συνεργαζόμενη και ενισχύοντας τους άλλους εταίρους. Προς αυτή τη κατεύθυνση ο ρόλος του εθελοντισμού και της Κοινωνίας των πολιτών, θα πρέπει να είναι καταλυτικός.

Ο Πολιτισμός δεν στηρίζεται σε μία συνταγή επιτυχίας. Ο Πολιτισμός στηρίζεται στη κοινωνία. Δεν είναι μάθημα που το μαθαίνεις παπαγαλία για να δώσεις επιτυχημένες εξετάσεις, δεν είναι εισαγόμενος. Η κοινωνία που δεν δημιουργεί, συντηρεί και αναπτύσσει τις δικές της πολιτιστικές πολιτικές είναι καταδικασμένη στην αποτυχία. Και ο Δήμος θα πρέπει με κάθε τρόπο να ενισχύει την κοινωνία προς την κατεύθυνση αυτή.

Πολιτισμός σημαίνει δημιουργία και ο κόσμος του πολιτισμού θα πρέπει να συνεργασθεί με τη κοινωνία της πληροφορίας, τα κοινωνικά δίκτυα, τον κόσμο των νέων τεχνολογιών μέσω της Τοπικής αυτοδιοίκησης και των συμμετόχων της . Ο Πολίτης από απλός ακροατής θα πρέπει να μεταβληθεί σε παραγωγό. Η κοινωνία των πολιτών μέσω του Πολιτισμού αποτελεί ένα πολύτιμο κεφάλαιο για την Τ.Α. στη προσπάθεια της να υπερασπισθεί, αν βέβαια θέλει, το φυσικό και μνημειακό πλούτο της περιοχής ενάντια στα τοπικά μικροσυμφέροντα που αμφισβητούν την αισθητική μας .

ΜΙΑ ΝΕΑ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΜΑΣ

Θα πρέπει να αντιληφθούμε ότι ο Δήμος σήμερα, ιδιαίτερα μετά την εφαρμογή του σχεδίου Καλλικράτης, θα αποτελεί το βασικό τόπο συγκέντρωσης πολιτισμικών, κοινωνικών και οικονομικών δραστηριοτήτων. Το κράτος-έθνος με τη σημερινή του μορφή έχει εξαντλήσει τα περιθώρια ανάπτυξης του ως διαμορφωτής πολιτικών για το περιβάλλον και τη ποιότητα ζωής. Το καθήκον μεταβιβάζεται σταδιακά στη κοινωνία των πολιτών , η οποία μπορεί και πρέπει να παρεμβαίνει στην Αυτοδιοίκηση και κατά συνέπεια στη διοίκηση και διαχείριση των δήμων μας. Οι πολίτες θα πρέπει να δημιουργήσουν μία νέα ταυτότητα για τους Δήμους τους πέραν αυτών που προβλέπονται από τις κρατικές ή ευρωπαϊκές παρεμβάσεις. Την αναβάθμιση της αισθητικής μας δεν την καθορίζουν οι νόμοι του κράτους , αλλά εμείς οι ίδιοι οι πολίτες συμμετέχοντας ενεργά στη τοπική κοινωνία μας. Η κοινωνική διαβούλευση και η ενεργός εμπλοκή των πολιτών στα τεκταινόμενα του Δήμου τους διαμορφώνουν τα νέα πρότυπα συμμετοχικής δημοκρατίας. Η συμμετοχή και ο σεβασμός στο δημόσιο χώρο του Δήμου – τοπικής κοινωνίας θα μας απαλλάξει από τις μικροκομματικές σκοπιμότητες και τις πολιτικές χειραγώγησης που στρεβλώνουν πολιτικές και συνειδήσεις. Ο Δήμος - κοινωνία αποτελεί το βασικότερο κύτταρο της δημοκρατίας μας.

Η διαχρονικότητα της περιοχής μας, του Χολαργού και του Παπάγου, θα κερδηθεί μόνον αν οι τοπικοί άρχοντες όχι μόνον , ενόψει και των επερχόμενων εκλογών, συγγράψουν μεγαλεπήβολα προγράμματα χαϊδεύοντας αυτιά , αλλά επιτρέποντας στους πολίτες να τα συνδιαμορφώνουν και να συμμετέχουν στη διαχείριση τους.
Συμμετέχουν σήμερα οι πολίτες σε θέματα που τους αφορούν άμεσα ; Συμμετείχαν στην σύνταξη των προγραμμάτων των παρατάξεων που εκτίθενται στις εκλογές πέραν των προσώπων που απάρτιζαν τα ψηφοδέλτια;;
· Ρωτήθηκε ο πολίτης του Χολαργού αν θέλει περίφραξη στο άλσος Ανδρέας Παπανδρέου;
· Ρωτήθηκε ο πολίτης του Παπάγου αν θέλει τη καφετέρια στο Άλσος του;
· Συζητήθηκε το πρόγραμμα αναπλάσεων αν υπάρχει;
· Η αισθητική των κοινόχρηστων χώρων αφορά μόνο τον Δήμαρχο και το Δημοτικό Συμβούλιο;
· Προστατεύθηκε το δικαίωμα των μειονοτικών ομάδων να εργάζονται και να κυκλοφορούν ελεύθερα στο Δήμο μας;
· Τι έκανε ή τι θα κάνει η Δημοτική μας αρχή προς την κατεύθυνση της άρσης του κοινωνικού αποκλεισμού και της πολυτισμικότητας;
· Συζητήθηκαν με τους πολίτες οι χρήσεις γης της περιοχής μας;
· Συζητήθηκαν οι αναμορφώσεις πεζοδρομίων , που εν κατακλείδι τις πληρώνουν οι πολίτες;
· Οι πολιτιστικές εκδηλώσεις πρέπει να συνάδουν μόνον με την αισθητική του Δ.Σ. του Πολιτιστικού κέντρου;
· Ζητήθηκε η γνώμη των πολιτών για την αξιοποίηση των οικοπέδων και της περιουσίας του Δήμου μας;

Το στοίχημα για το δήμο μας ( όπως και για κάθε άλλο δήμο) που πρέπει να κερδηθεί είναι αν και κατά πόσον οι πολίτες θα μπορέσουν να συμμετάσχουν στην διαμόρφωση, την ανάπτυξη και τη διαχείριση των θεμάτων που τους αφορούν. Και τους αφορούν όλα. Το στοίχημα της νέας πόλης είναι το στοίχημα του καθημερινού ανθρωπισμού, της ανοιχτής κοινωνίας στη διαφορετικότητα και τις εξελίξεις, της συμμετοχής των πολιτών στην τοπική διακυβέρνηση, της βιώσιμης ανάπτυξης που σέβεται το μέλλον των επόμενων γενεών, της δημιουργικής αξιοποίησης του ελεύθερου χρόνου.

Ο Χολαργός και ο Παπάγος είναι οι άνθρωποι τους. Οι Δημότες τους, οι κάτοικοι τους, οι επαγγελματίες που ενεργοποιούνται στη περιοχή, οι μετανάστες που πηγαίνουν στο πολωνικό σχολείο. Ο Δήμος μας θα πρέπει να γίνει βιώσιμος, συμμετοχικός , ανοιχτός και ανθρώπινος.

Θα πρέπει όμως και εμείς οι πολίτες να διεκδικήσουμε το πραγματικό ρόλο μας στα τοπικά δρώμενα. Να υπερασπιστούμε το δημόσιο χώρο σαν χώρο διαλόγου και δημιουργικής διαφωνίας. Να αγωνιστούμε για μια νέα στάση ζωής, που να περιλαμβάνει ,πολιτισμική αλλαγή στο επίπεδο της καθημερινότητας, τον αυτοσεβασμό και την αλληλοβοήθεια, τον εθελοντισμό και την κοινωνική προσφορά. Να διεκδικούμε τα δικαιώματα μας σαν πολίτες και να τηρούμε τις υποχρεώσεις μας.Έτσι μόνο θα μπορέσουμε να αγωνισθούμε για να κερδίσουμε την αναβάθμιση της καθημερινότητας μας, την παροχή των δημόσιων αγαθών σε υψηλά επίπεδα και τον σεβασμό στα δικαιώματα μας. Γιατί το στοίχημα για τον νέο δήμο μας δεν είναι το τι ονειρευόμαστε, αλλά να πραγματοποιήσουμε τα όνειρά μας.

KAINOTOMIA, Η OIKONOMIA ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΔΗΜΩΝ

Πέρασε πλέον ανεπιστρεπτί η εποχή κατά την οποία οι βασικοί συντελεστές της παραγωγής ήταν το κεφάλαιο , η χειρωνακτική εργασία και οι πρώτες ύλες. Οι σύγχρονοι οργανισμοί πλέον οριοθετούνται και αναπτύσσονται στο βαθμό που διαχειρίζονται αποτελεσματικά και αποδοτικά την οργανωσιακή γνώση που έχουν αποκτήσει. Η μετάβαση στην οικονομία της γνώσης έχει τρεις συνιστώσες. Την καινοτομία, την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη και την προώθηση των τεχνολογιών αιχμής. Οι δύο τελευταίες συνιστώσες αποτελούν ουσιαστικά εργαλεία της πρώτης. Η καινοτομία συνδέεται άμεσα με την Έρευνα και την Ανάπτυξη. (R&D, Research and Development).

Σύμφωνα με τον ορισμό της καινοτομίας, που προτείνει ο ΟΟΣΑ στο «εγχειρίδιο Frascati», πρόκειται για την μετατροπή μιας ιδέας σε εμπορεύσιμο προϊόν ή υπηρεσία, λειτουργική μέθοδο παραγωγής ή διανομής - νέα ή βελτιωμένη - ή ακόμα σε νέα μέθοδο παροχής κοινωνικής υπηρεσίας. Με τον τρόπο αυτόν ο όρος αναφέρεται στην διαδικασία. Καινοτομία για έναν οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι να λειτουργήσει με τρόπο διαφορετικό. Πιο αποτελεσματικό, πιο γρήγορο, πιο έξυπνο και ποιο πράσινο. Η καινοτομία μπορεί να αφορά από τις εγκαταστάσεις και τον τρόπο λειτουργίας ενός οργανισμού μέχρι την εμφάνιση και την παροχή των υπηρεσιών του στο κοινωνικό σύνολο. Η καινοτομία συνδέεται άμεσα με τη προστασία του περιβάλλοντος και τη πράσινη ανάπτυξη.

Η καινοτομία δεν είναι απλά ένα εξωτερικό πρόβλημα που αγγίζει μονάχα τις επιχειρήσεις και την ανταγωνιστικότητα. Είναι και πρόβλημα των οργανισμών που προσφέρουν στην κοινωνία γιατί μεταφέρουν την δημιουργική σκέψη τόσο στα εσωτερικά τους μοντέλα και λειτουργίες, όσο και στην παροχή των υπηρεσιών τους. Η δημιουργική σκέψη είναι ευκολότερη σε οργανισμούς που είναι ανοικτοί σε νέες ιδέες και απόψεις και δεν παραμένουν προσκολλημένοι σε παραδοσιακούς μηχανισμούς και δομές. Τα χρίσματα και οι στηρίξεις που προσφέρουν τα κόμματα σε διάφορους τοπικούς συνεταιρισμούς συμφερόντων, συνεισφέρουν όμως προς αυτή τη κατεύθυνση; Ποιοι εν τέλει είναι οι ωφελούμενοι, η τοπική κοινωνία ή τα κόμματα;

Η αποδοχή από τους Δήμους ενός ευρύτερου κύκλου συμμετόχων, συμπεριλαμβανομένων των ΜΚΟ, των εργαζομένων, των δημοτών, των τοπικών επιχειρηματιών, μπορεί να ανοίξει σε έναν ΟΤΑ νέες προοπτικές που θα ενισχύσουν την καινοτομία και θα τους οδηγήσουν μακριά από το θανάσιμο εναγκαλισμό των κομμάτων εξουσίας ή μη και κάποιων αρτηριοσκληρωτικών λογικών του παρελθόντος.
Καινοτομία δεν είναι μόνο μια καινούρια συσκευασία που αναβαθμίζει την εικόνα ενός προϊόντος, αλλά για τη Τοπική αυτοδιοίκηση είναι :
· η χρήση των νέων τεχνολογιών
· Νέες Τεχνικές για τη Συντήρηση
· Χρησιμοποίηση Υλικών για τη μείωση των θορύβων
· Τεχνικές που προάγουν και προστατεύουν το Περιβάλλον (έξυπνες λύσεις για το κυκλοφοριακό, τη κατανάλωση ενέργειας κλπ.)
· Συστήματα Διαχείρισης (ISO 9000, 14000, 18000, ΕΛΟΤ 1429)
· Η ολική ποιότητα και η Επιχειρηματική αριστεία (διεθνές μοντέλο EFQM, Ελληνικό μοντέλο «ΑΙΕΝ ΑΡΙΣΤΕΥΕΙΝ», μοντέλο ΚΠΑ για Δημόσιους οργανισμούς)
· Το project management (Πιστοποιήσεις προσώπων, Διεθνές και Ελληνικό μοντέλο αριστείας «ΕΡΓΑΝΗ» )
· Η κοινωνική οικονομία
· Η Απασχόληση
· Η μέριμνα για τα Άτομα με ειδικές Ανάγκες
· Η Μέριμνα για τις μειονοτικές ομάδες και τους μετανάστες
· Η καλλιέργεια της δια βίου μάθησης στη τοπική κοινωνία. (Σεμινάρια θεωρητικά και εφαρμογών)
· Το ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα και το Διαδίκτυο (αμφίδρομη επικοινωνία πολιτών-Δήμου, εξυπηρέτηση δημοτών, κοινωνική συμμετοχή, διαχείριση πληροφορίας)
· Ηλεκτρονική διαχείριση των παραπόνων και των προτάσεων των δημοτών
· Τα ευρυζωνικά δίκτυα
· Τα έργα ΣΔΙΤ
· Το commissioning
· Υιοθέτηση εφευρέσεων και εφαρμογή τους εφόσον προκύπτει προστιθέμενη αξία στο Δήμο.
· Καθορισμός μετρήσιμων στόχων και αξιολόγηση τους με βάση δείκτες που έχουν καθοριστεί εκ των προτέρων.
· Επεξεργάσιμα στατιστικά στοιχεία
· Χρησιμοποίηση εργαλείων για τη σωστή αξιοποίηση και ανάπτυξη των δεξιοτήτων του προσωπικού του Δήμου.
· Ανάπτυξη εργαλείων για τη διαχείριση κινδύνων

Η καινοτομία πρέπει να διαχέεται στην εκπαίδευση, στους οργανισμούς και την καθημερινότητα μας. Πλην όμως πολλοί παράγοντες όπως η γραφειοκρατία , η έλλειψη υποδομών και κινήτρων η έλλειψη οικονομικής στήριξης, η αδιαφορία της εξουσίας, τα διαφορετικά και πολλές φορές αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα και η έλλειψη πειθαρχίας εντός του Οργανισμού αναστέλλουν την παραγωγή καινοτομίας.

Μία από τις κορυφαίες προσωπικότητες της Αυτοδιοίκησης η κυρία Σιτόνεν, Δήμαρχος του Ελσίνκι εκλεγόμενη συνεχώς για 32 χρόνια σε μία ομιλία της παρέθεσε την πολιτική της υποθήκη για την πόλη της, λέγοντας τα εξής περίπου. Βάλαμε έναν στόχο, να επενδύσουμε στην καινοτομία και στην κοινωνία της γνώσης. Για τον σκοπό αυτό πρώτον, δημιουργήσαμε ένα ελκυστικό περιβάλλον για επιχειρήσεις και ανθρώπους που δραστηριοποιούνται σε αυτούς τους τομείς. Δεύτερον, αναπροσαρμόσαμε το σύνολο των προγραμμάτων σπουδών από την Πρωτοβάθμια μέχρι την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, των οποίων εμείς έχουμε την ευθύνη, για να είναι πλήρως προσαρμοσμένη σε αυτό το όραμά μας. Τρίτον, επειδή οι έρευνές μας λένε ότι ο κοινωνικός αποκλεισμός σε ότι έχει σχέση με την νέα τεχνολογία και την ψηφιακή εποχή δεν έχει την παραμικρή ομοιότητα με την κλασική φτώχεια, έχουμε ξεκινήσει προγράμματα στους Παιδικούς Σταθμούς γιατί οι ειδικοί μας έπεισαν ότι μετά τα τέσσερα χρόνια το παιδί που έχει ενδεχόμενη δυσκολία πρόσβασης, αλίμονο του αύριο. Αυτές είναι οι τρεις μεγάλες ενέργειες που κάνει σήμερα το Ελσίνκι.

Αυτό το μοντέλο που οραματίσθηκε και εφάρμοσε η κα Σιτόνεν εντάσσεται στο γενικότερο μοντέλο των κοινωνιών της Σκανδιναβίας, όπου έγιναν αναπτυξιακά άλματα, όπου αναγνώρισαν ότι, για το μέλλον της ανθρωπότητας και της κοινωνίας τους και της οικονομίας τους χρειάζεται να προχωρήσουν σε καινοτομία, σε επένδυση στη γνώση, σε επένδυση σε νέες τεχνολογίες και σε δεξιότητες. Η καινοτομία διαφυλάσσει τις κοινωνικές αλλαγές και ταυτόχρονα επεκτείνει το κοινωνικό κράτος. Ένα κοινωνικό κράτος διαφορετικό, όχι στατικό, αλλά ένα κοινωνικό κράτος που δημιουργεί και εμπεδώνει ένα αίσθημα εμπιστοσύνης και ασφάλειας στους πολίτες.

Στη χώρα μας έχουμε ευτυχώς κάποια φωτεινά δείγματα ελάχιστα προς το παρόν τοπικοαυτοδιοικητικών οργανισμών που δείχνουν δείγματα υιοθέτησης αρχών ολικής ποιότητας. Αναφέρω ενδεικτικά: Το Δημοτικό κέντρο Ιστορίας και Τεκμηρίωσης Βόλου (ΔΗΚΙ) με Committed to Excellence in Europe (πρώτο επίπεδο EFQM), Δήμος Νέας Ιωνίας Μαγνησίας με ευρωπαϊκό βραβείο στο ΚΠΑ και την Αναπτυξιακή επιχείρηση Δυτικής Μακεδονίας ΑΝΚΟ (πρώην αναπτυξιακή Κοζάνης) με πιστοποίηση στο επίπεδο 3 (level 3) του μοντέλου P1M3 για το Project Management

H αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να είναι πια μια απλή διοικητική υποδιαίρεση ενός συγκεντρωτικού κράτους. Οι ανάγκες της ανάπτυξης της χώρας που θα πρέπει να στηριχθεί στην ποιότητα, στην καινοτομία και στην αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών περιγράφουν το νέο δημιουργικό και παραγωγικό ρόλο της Αυτοδιοίκησης.
Μεταξύ των άλλων η Τοπική Αυτοδιοίκηση θα πρέπει να υποστηρίζει:
· Υποδομές και δράσεις υποστήριξης της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας
· Ενθάρρυνση της επιχειρηματικότητας - βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος (ΜΜΕ - Βιομηχανική πολιτική, εμπόριο, τουρισμός, υπηρεσίες) - ενσωμάτωση της καινοτομίας στην τοπική οικονομική δραστηριότητα.

Υπάρχει πλήθος προγραμμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης που προωθούν την καινοτομία με τελικούς αποδέκτες την αυτοδιοίκηση. Πολλοί Δήμοι της χώρας μας έχουν ενταχθεί σε αυτά.

Ο Δήμος Χολαργού τι αλήθεια έχει κάνει; Ποιος τελικά είναι ο ρόλος της Αναπτυξιακής Επιχείρησης; Για το πρώην Δήμο Παπάγου είναι αλήθεια ότι δεν ξέρω τίποτα.

Μεταξύ των προγραμμάτων αυτών που εντάσσονται στην Περιφερειακή Στρατηγική για την καινοτομία περιλαμβάνονται :
· Οι αστικές μεταφορές
· Η υγειονομική περίθαλψη
· Η προστασία περιβάλλοντος
· Η συμμετοχική δημοκρατία
· Οικονομικοί κλάδοι για την τοπική οικονομία.
· Πρόγραμμα EQUAL που χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και στοχεύει στην πειραματική εφαρμογή και διάδοση νέων τρόπων καταπολέμησης των διακρίσεων και της ανισότητας στον τομέα της απασχόλησης.
· Η «Ψηφιακή Αυτοδιοίκηση» που χρηματοδοτείται από εθνικούς και κοινοτικούς (Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης) πόρους που αφορά ψηφιακές υπηρεσίες στους ΟΤΑ και εξοικείωση των πολιτών στην Περιφέρεια με τις νέες τεχνολογίες
· «Αριστεία» - Επιβράβευση. Οι πιο δραστήριοι ΟΤΑ ως «οδηγός»

Οι επιμέρους στόχοι που μπορεί να προωθήσει η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι οι ακόλουθοι:
· Διευκόλυνση της καινοτομίας και προώθηση της επιχειρηματικότητας σε τοπικό επίπεδο.
· Δημιουργία επιχειρηματικού και οικονομικού Παρατηρητηρίου με τη συμβολή των τοπικών επαγγελματοβιοτεχνικών οργανώσεων
· Προσέλκυση επενδύσεων και υποστήριξη των επιχειρήσεων, ιδίως των Μ.Μ.Ε.
· Αξιοποίηση των τουριστικών πλεονεκτημάτων της ευρύτερης περιοχής.
· Ανάπτυξη και αξιοποίηση των πολιτιστικών πόρων του Δήμου
· Δημιουργία των αναγκαίων τοπικών τεχνικών υποδομών.
· Αξιοποίηση δημοτικών ακινήτων και τοπικών πλουτοπαραγωγικών πόρων για τη δημιουργία επιχειρήσεων.
· Έκδοση κανονιστικών αποφάσεων, λήψη διοικητικών μέτρων για τη διευκόλυνση των επιχειρήσεων.
· Ανάδειξη της κοινωνικής αξίας του «επιχειρείν».
· Δημιουργία ή ανάπτυξη των θεσμών διαβούλευσης οικονομίας – κοινωνίας.
· Υιοθέτηση κάποιου ή κάποιων μοντέλων επιχειρηματικής αριστείας για την οργανωτική βελτίωση των υπηρεσιών του Δήμου.
· Ενίσχυση της συμμετοχής της Κοινωνίας των Πολιτών και των οργανώσεων της.
· Ενθάρρυνση δημιουργίας οργανισμών που θα στηρίζονται στο τρίτο τομέα , αυτόν της Κοινωνικής Οικονομίας και άμεση συνεργασία

Παραθέτω ενδεικτικά στη συνέχεια κάποια μέτρα για την επίτευξη των στόχων αυτών:
· Ενσωμάτωση της ανάγκης για τη καινοτομία στη πολιτική και στρατηγική του Δήμου
· Εκπόνηση επιχειρησιακού προγράμματος με έμφαση στις καινοτόμες δράσεις.
· Ολοκληρωμένα δημοτικά προγράμματα υποστήριξης των επιχειρήσεων, ιδίως των Μ.Μ.Ε. (έργα τεχνικής υποδομής ,έργα ανάπλασης κοινοχρήστων χώρων εμπορικών κέντρων, καλύτερη οργάνωση στη διαχείριση των στερεών και υγρών αποβλήτων των επιχειρήσεων, λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση του παραεμπορίου, επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων.)
· Ολοκληρωμένα δημοτικά προγράμματα κινήτρων για την προσέλκυση επενδύσεων(πρόγραμμα ανάδειξης και προβολής κλάδου στον οποίο εμφανίζεται συγκέντρωση επιχειρήσεων στην περιοχή του Δήμου)
· Κατασκευή και διαχείριση αθλητικών και πολιτιστικών υποδομών.
· Ολοκληρωμένα προγράμματα τουριστικής ανάπτυξης.
· Αξιοποίηση δημοτικών ακινήτων για τη δημιουργία επιχειρήσεων (με ενοικίαση, σύμβαση παραχώρησης, αντιπαροχή κλπ.).
· Αξιοποίηση τοπικών πλουτοπαραγωγικών πόρων για τη δημιουργία μικτών επιχειρήσεων.
· Ολοκληρωμένα προγράμματα Αναπτυξιακών Εταιρειών (ΑΝ.ΕΤ.) της Αυτοδιοίκησης για την υποστήριξη Μ.Μ.Ε (γραφείο ενημέρωσης και συμβουλευτικής υποστήριξης, ιδίως για την πρόσβαση των επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση, διάχυση της καινοτομίας και προβολή της επιχειρηματικότητας, διαχείριση ενισχύσεων προς Μ.Μ.Ε.)
· Αξιοποίηση της διπλωματίας των πόλεων για την προώθηση των ελληνικών επιχειρήσεων.
· Χρήση φωτοβολταϊκών στοιχείων για το Δημοτικό φωτισμό και τα δημοτικά κτίρια ή άλλων ανανεώσιμων μορφών ενέργειας..
· Διαχείριση στόλου οχημάτων με τη χρήση των νέων τεχνολογιών (συντήρηση, διαχείριση κλπ)
· Εκχώρηση χώρων και αρμοδιοτήτων για την ανάπτυξη και λειτουργία κοινωνικών επιχειρήσεων τρίτου τομέα.
· Ηλεκτρονική συμμετοχή των δημοτών με αλληλεπιδραστική επικοινωνία και ηλεκτρονικές συναλλαγές (διαδίκτυο, SMS) στα τεκταινόμενα του Δήμου
· Παροχή ολοκληρωμένων προγραμμάτων εκπαίδευσης ενηλίκων στις τεχνολογίες αιχμής και ενίσχυση των δεξιοτήτων των δημοτών..
· Θέσπιση βραβείων για την ανάπτυξη καινοτόμων ιδεών από τους δημότες και αξιοποίηση αυτών που μπορούν να εφαρμοστούν στη λειτουργία του Δήμου.
· Χρησιμοποίηση ελεύθερου λογισμικού ανοιχτού κώδικα στο μηχανογραφικό σύστημα των υπηρεσιών του Δήμου.
· Δημιουργία Ιατροκοινωνικού κέντρου φροντίδας για τους μειονοτικούς δημότες.
· Αναδιάρθρωση και εκσυγχρονισμός των δημοτικών νομικών προσώπων
· Ενίσχυση του εθελοντισμού.
· Δημιουργία Παρατηρητηρίου Περιβάλλοντος
· Εφαρμογή στην εσωτερική λειτουργία του Δήμου των διαδικασιών που προβλέπει το πρότυπο ΕΛΟΤ 1429. (Διαχειριστική επάρκεια οργανισμών) και πιστοποίηση.

Τα είδη που επιβιώνουν δεν είναι τα πιο δυνατά, ούτε τα πιο έξυπνα. Είναι αυτά που ανταποκρίνονται περισσότερο στην Αλλαγή. (Δαρβίνος)

Η Κοινωνική Οικονομία ένα ακόμη εργαλείο ανάπτυξης των τοπικών κοινωνιών

Η κοινωνική οικονομία τα τελευταία χρόνια παρά τα πολλά ερωτηματικά που τη συνοδεύουν αναδεικνύεται σαν το μοναδικό πρωταγωνιστή στο χώρο ανάμεσα στο Δημόσιο και το Ιδιωτικό. Εκεί ακριβώς που βρίσκεται και το πεδίο δράσης της Κοινωνίας των Πολιτών. Οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης, η τεχνολογική επανάσταση, οι παγκοσμιοποίηση και η εξωστρέφεια των αγορών, όχι μόνο δεν κατάφεραν να επιλύσουν τα ζωτικά προβλήματα της ύπαρξης μας, αλλά δημιούργησαν και άλλα με αποτέλεσμα να οδηγήσουν πολλούς συμπολίτες μας τόσο στις αναπτυγμένες χώρες όσο και στις αναπτυσσόμενες στο περιθώριο της κοινωνικής, πολιτιστικής και οικονομικής ζωής.

Η οικονομική κρίση, την οποία σήμερα όλοι υφιστάμεθα, αλλά και πριν από αυτή, το έλλειμμα κοινωνικής συνοχής είχε κάνει αισθητή τη παρουσία του. Το μεγάλο κενό που δημιουργείται ανάμεσα στην Αγορά- Ιδιωτικό τομέα «Πρώτος Τομέας της Οικονομίας και στο Δημόσιο «Δεύτερος Τομέας» καλείται και πρέπει από τη φύση της να το καλύψει η Κοινωνία των Πολιτών με τη δημιουργία ενός Τρίτου Τομέα. Ο Τρίτος αυτός τομέας έχει ήδη εμφανιστεί υπό τη μορφή αστικών ή αγροτικών συνεταιρισμών, διαφόρων Ιδρυμάτων, πολιτιστικών, περιβαλλοντικών ή φιλοζωικών συλλόγων και ηθικών ή πράσινων τραπεζών ή και μικροπιστωτικών φορέων. Τα κύρια χαρακτηριστικά των επιχειρήσεων αυτών είναι ο εθελοντισμός , η αλληλεγγύη και η άμεση δημοκρατία.

Καθώς πλησιάζουν οι δημοτικές και περιφερειακές εκλογές και θα έπρεπε οι υποψήφιοι δημοτικοί άρχοντες να έχουν στην ατζέντα τους και τη Κοινωνική Οικονομία, δυστυχώς διαπιστώνουμε τη συστηματική απουσία της. Άγνοια ή κάτι άλλο; Αδιαφορία ή πελατειακά σχέσεις; Έλλειψη βούλησης ή σκοτεινά οικονομικά συμφέροντα; Εν τέλει Οικονομία ή Παραοικονομία;

Ο Τρίτος Τομέας, ή αλλιώς πως, «Κοινωνική Οικονομία» προσπαθεί να εντάξει στην αγορά εργασίας τις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες που τώρα βρίσκονται στα όρια της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Αλλά και στη στήριξη δραστηριοτήτων που διευρύνουν ην έννοια του κοινού καλού όπως η στήριξη περιβαλλοντικών δραστηριοτήτων. Δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας ώστε να αξιοποιηθούν τα άτομα που ο πρώτος τομέας τα θεωρεί μη παραγωγικά ή μη ικανά για εργασία. Ο Τρίτος τομέας στηρίζεται πρωτευόντως στο Κοινωνικό κεφάλαιο και δευτερευόντως στο Οικονομικό. Το κοινωνικό κεφάλαιο εκπροσωπείται κύρια, προφυλάσσεται και αναδεικνύεται από τους φορείς της Κ.τ.Π. τις ΜΚΟ και τις εθελοντικές οργανώσεις. Το κοινωνικό κεφάλαιο επενδύει στον άνθρωπο, την κοινωνία και το περιβάλλον. Το κοινωνικό κεφάλαιο διέπεται από αξίες και άυλες έννοιες που καθοδηγούν το οικονομικό κεφάλαιο με σκοπό τη δημιουργία κοινωνικού οφέλους. Κάτω από το πρίσμα αυτό η Κοινωνική Οικονομία αποτελεί την έκφραση, την οργάνωση και τη δραστηριοποίηση της Κ.τ.Π στο οικονομικό πεδίο.

Εκτός από το οικονομικό εισόδημα υπάρχει και το κοινωνικό που δυστυχώς σπάνια το αποτιμάμε και σπανιότερα το αναγνωρίζουμε. Όλα είναι θέμα διαφοράς προτεραιοτήτων και αξιών. Αλλά ποιός καθορίζει αυτές;

Έννοιες όπως κοινωνική φροντίδα, αναψυχή, κοινωνικός αποκλεισμός, ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, προάσπιση ανθρωπίνων και πολιτικών δικαιωμάτων, συμμετοχική δημοκρατία, ξένες για το πρώτο τομέα της οικονομίας και σχετικά άγνωστες ως φοβικές στο κράτος πρόνοιας αποτελούν το κύριο χώρο ανάπτυξης του τρίτου τομέα αφού οι έννοιες αυτές ταυτίζονται με τις ανάγκες της κοινωνίας και είναι ξένες στο κυρίαρχο οικονομικό μοντέλο. Οικονομικό μοντέλο που ο τρίτος τομέας δεν έρχεται να γκρεμίσει όπως πολλοί θεωρητικοί της «επανάστασης» θα επιθυμούσαν, αλλά έρχεται να διορθώσει, να συμπληρώσει και να βελτιώσει.

Η ευρύτητα και η ασάφεια βέβαια που υφίστανται σχετικά με την έννοια της κοινωνικής οικονομίας γεννά και τα ερωτηματικά, που δεν ξέρω πόσοι από μας είναι έτοιμοι να τα απαντήσουν. Αλλά θα πρέπει να τα απαντήσουμε και μάλιστα γρήγορα και με σαφή τρόπο για να αποδείξουμε το αυτονόητο. Ότι ο άνθρωπος προηγείται του χρήματος. Το χρήμα δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα μέσο για την εξυπηρέτηση του ανθρώπου. Η Κοινωνική Οικονομία αποτελεί μια κοινωνικά προσανατολισμένη λογική της επιχειρηματικότητας.

Η Κοινωνική Οικονομία αποτελεί από μόνη της μια σημαντική καινοτομία και οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο χώρο αυτό αποτελούν φορείς καινοτομίας. Ταυτόχρονα οι επιχειρηματικές μέθοδοι που χρησιμοποιούνται στο τρίτο τομέα στηρίζονται και αυτές στη καινοτομία. Εφαρμόζουν καινοτόμες μορφές οργάνωσης της εργασίας, π.χ. για να μπορούν να εργαστούν άτομα με αναπηρίες. Ο Εθελοντισμός αποτελεί πλέον από μόνος του μέρος του κοινωνικού κεφαλαίου, αφού πλέον πέρασε από τη διάσταση της κοινωνικής αλληλεγγύης στη διάσταση της ανταποδοτικότητας. Στα πλαίσια αυτά η Κοινωνική Οικονομία χρειάζεται τον εθελοντισμό για να μπορέσει να αναπτυχθεί και σε τομείς όπως ο πολιτισμός, το περιβάλλον και η κοινωνική φροντίδα.

Οι επιχειρήσεις κοινωνικής οικονομίας ή υπό μία άλλη έννοια επιχειρήσεις της αλληλεγγύης, βασιζόμενες στην καινοτομία, επεκτάθηκαν σε νέα πεδία δραστηριοτήτων όπως σε υπηρεσίες γειτνίασης, αναδόμησης προβληματικών συνοικιών, βοήθειας ηλικιωμένων ατόμων και των ατόμων με ειδικές ανάγκες, επαγγελματικής ενσωμάτωσης ατόμων χαμηλού μορφωτικού επιπέδου καθώς και στο εμπόριο, την ηθική και αλληλέγγυα χρηματοδότηση, την περιβαλλοντική διαχείριση αποβλήτων κ.α. Η βασική δύναμη αυτού του είδους επιχειρηματικών σχημάτων είναι η αλληλοϋποστήριξη τους και η αλληλεγγύη των μελών τους. Βέβαια η Κοινωνική Οικονομία δεν πρέπει να θεωρείται απλά ως ένα ακόμη μέσο για την εξασφάλιση θέσεων εργασίας και μάλιστα πολλές φορές με παχυλές αμοιβές, αλλά κύρια ως ένα μέσο για τη κάλυψη των αναγκών για κοινωνικές υπηρεσίες. Πολλές φορές έχουμε δείγματα καταστρατήγησης του θεσμού των αστικών μη κερδοσκοπικών εταιριών αφού σαν κοινωνική προσφορά κάποιοι θεωρούν την επαγγελματική εξασφάλιση των στελεχών τους.

Η Κοινωνική Οικονομία περιλαμβάνεται στην ευρύτερη έννοια της πράσινης οικονομίας. Οι κοινωνικές επιχειρήσεις έχουν τη σοβαρότερη συμβολή στην πράσινη ανάπτυξη, αφού αντιπροσωπεύουν το κοινωνικό κεφάλαιο. Το κατά πόσον αυτό είναι διαθέσιμο δεν εξαρτάται μόνο από το όποιο κράτος ή και τους τεχνοκράτες της ιδιωτικής Οικονομίας, αλλά και από την ίδια τη Κοινωνία των Πολιτών. Στη χώρα μας τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι φορείς της Κοινωνικής Οικονομίας έχουν κυρίως νομοθετικό και χρηματοοικονομικό χαρακτήρα.

Στο τομεακό επιχειρησιακό πρόγραμμα «Ανάπτυξη του Ανθρώπινου Δυναμικού» στα πλαίσια του ΕΣΠΑ (2007-2013) έχουν ενταχθεί αρκετά εργαλεία που θα βοηθήσουν τις επιχειρήσεις της κοινωνικής οικονομίας αφού το πρόγραμμα περιλαμβάνει την ενίσχυση της προσαρμοστικότητας του ανθρώπινου δυναμικού και των επιχειρήσεων. Ποιό συγκεκριμένα το πρόγραμμα μπορεί να καλύψει :

¨ Την διευκόλυνση της πρόσβασης στην απασχόληση.

¨ Την εδραίωση της μεταρρύθμισης στον τομέα της Ψυχικής Υγείας, την ανάπτυξη της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και προάσπιση της Δημόσιας Υγείας του πληθυσμού.

¨ Την ενίσχυση της απασχόλησης των γυναικών των νέων, των εργαζόμενων μεγαλύτερης ηλικίας και των ευάλωτων ομάδων.

¨ Την προώθηση της ισότιμης πρόσβασης στην αγορά εργασίας, καθώς και τη μείωση του κοινωνικού αποκλεισμού και ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

Ένας δεύτερος χρηματοδοτικός μηχανισμός στα πλαίσια του ΕΣΠΑ που ενδιαφέρει τις κοινωνικές επιχειρήσεις είναι και το επιχειρησιακό πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα 2007-2013»

Στα πλαίσια αυτά μορφές κοινωνικών επιχειρήσεων θα μπορούσαν να συνδράμουν αποφασιστικά στο έργο των δήμων, προσφέροντας σε αυτούς όλα τα οφέλη που προκύπτουν από τη δραστηριότητα τους όπως έχει προαναφερθεί.

Αναφέρω επιγραμματικά κάποιες ιδέες που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν στα πλαίσια ενός ευρύτερου κοινωνικού διαλόγου των τοπικών κοινωνιών με την αξιολόγηση βέβαια της βιωσιμότητας τους με όρους τόσο κοινωνικού όσο και οικονομικού μάνατζμεντ.

¨ από την εκμετάλλευση κάποιου ή κάποιων αναψυκτηρίων στο χώρο των πάρκων.

¨ Από εκδηλώσεις Πολιτισμού όπως διενέργεια πολιτιστικών εκδηλώσεων, πώληση βιβλίων, τη λειτουργία θερινού κινηματογράφου κλπ.

¨ Από παρεχόμενες οργανωμένες αθλητικές δραστηριότητες.

¨ Από τη καλλιέργεια σε επιλεγμένους χώρους και εμπορία βιολογικών προϊόντων.

¨ Από τη λειτουργία και εκμετάλλευση διάφορων θεματικών χώρων.(π.χ. παροχή εκπαίδευσης σε θεματικά πεδία)

¨ Από την εκμετάλλευση δραστηριοτήτων που δεν παρέχονται συχνά από επιχειρήσεις του πρώτου και δεύτερου τομέα (π.χ. χώρου για παιχνίδια κατοικίδιων ζώων, εμπορία προϊόντων για την ατομική υγιεινή των ζώων)

¨ Από τη διαχείριση των απορριμμάτων, των λοιπών αποβλήτων και παραπροϊόντων των πάρκων και των βουνών της περιοχής.

¨ Εκμετάλλευση της παραγωγής εναλλακτικών μορφών ενέργειας (π.χ. φωτοβολταϊκά)

¨ Ή την δημιουργία κοινωνικών επιχειρήσεων ευρύτερου βεληνεκούς που μέρος των καθαρών κερδών τους θα κατευθύνονται για να καλύψουν κοινωνικές ανάγκες των Δήμων. (π.χ ηθική τράπεζα, φορέας πιστοποίησης προϊόντων υπηρεσιών και προσώπων.)

Οι νέοι Δήμοι που προέκυψαν από το Καλλικράτη μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις επιχειρήσεις της Κοινωνικής Οικονομίας προς όφελος του κοινωνικού συνόλου. Θέλουν όμως;