Μη με ενοχλείτε, βρίσκομαι στου ράφτη.

Μπαφφφ!! Ηκούσθη στον αέρα. Ο θόρυβος από το πέσιμο ενός ακόμη πρωθυπουργού συντάραξε για μια ακόμη φορά τη κοινή γνώμη της πατρίδας μας και χάλασε την ηρεμία των υπηκόων της. Μέσα όμως στη γενικευμένη αδιαφορία, που δυστυχώς αποτελεί το κανόνα πριν το πέσιμο, κάποιοι κρυφογελάνε. Είναι όλοι αυτοί που κάποτε με άλλο ονοματεπώνυμο έριξαν τον Σημίτη και τώρα φορώντας τη μπλε προβιά έσπρωξαν και τον Καραμανλή. Δύσκολο να εντοπίσεις αυτά τα προσκολληόμενα λαμόγια της κάθε εξουσίας εσύ σαν πολίτης. Εύκολο όμως για τους πρωθυπουργούς. Μα γιατί όμως τους ανέχονται; Τι είναι αυτό που τους αναγκάζει ενώ γνωρίζουν τη κατάληξη τους να τη δέχονται μοιρολατρικά; Ανικανότητα, ανειλημμένες κομματικές υποχρεώσεις ή κάτι άλλο; Και ποια είναι στα αλήθεια αυτή η εξουσία, που όπως λένε στα καφενεία, τρώει τους πρωθυπουργούς; Οι πρωθυπουργοί είναι έξω από αυτήν;

Ακόμη ένας πρωθυπουργός έπεσε χάμου με κρότο. Ένας καινούργιος θα αναλάβει μετά τις επικείμενες εκλογές. Τα λαμόγια αυτό τον καιρό είναι πολυάσχολα. Κομματικές συγκεντρώσεις, στήριξη βουλευτών, ανάλυση προγνώσεων και επανειλημμένες επισκέψεις σε ράφτες. Παραμονές εκλογών η συμπαθής εναπομείνασα τάξη των ραφτών έχει μεγάλη πέραση. Χιλιόμετρα αγγλικού κασμιριού μετασχηματίζονται σε στολές που θα φορεθούν μετά τις εκλογές σε υπουργεία και ΔΕΚΟ. Τα κουστούμια θα μας κυβερνήσουν. Το περιεχόμενο τους αγνοείται. Είναι τόσο καλά κρυμμένο που ούτε οι πρωθυπουργοί δεν το διακρίνουν. Εμφανίζεται μόνο στο τέλος του μήνα στα νόμιμα ή παράνομα ταμεία για την είσπραξη. Ενίοτε και στα in μαγαζιά του Κολωνακίου για το ξόδεμα του βγαλμένου με ιδρώτα κομποδέματος..

Κάποτε ο βουλευτής συνοδευόταν μόνο από τους κομματάρχες, άντε και τους πάσης φύσεως γλείφτες. Τώρα μαζί του είναι πάντα και οι περιώνυμοι κύριοι με τις μεγάλες δερμάτινες τσάντες. Άλλωστε τώρα με το ευρώ και αυτές χωράνε πολλά. Δεν χρειάζονται πλέον τα καπό των αυτοκινήτων και οι εφημερίδες. Η πολιτική περνά από αυτούς, η άσκηση της εξουσία επίσης, αλλά ποιος τους εκχωρεί αυτό το δικαίωμα; Και γιατί να διαμαρτύρεται ο κάθε πρωθυπουργός μετά όταν ένα πρωί βρίσκεται πεταμένος στο πεζοδρόμιο;

Κάποτε κυβερνούσε το παρακράτος, ενίοτε και οι στρατιωτικοί. Τώρα κυβερνούν οι εκπρόσωποι της παραοικονομίας. Αυτοί που δεν ψηφίζονται αλλά καταφέρνουν να ελέγχουν τη ψήφο μας μέσα από το πολίτευμα της αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας που διαθέτουμε. Ψηφίζεις τον Α, τσουπ τα μπλε λαμόγια εκλέγονται μαζί του. Ψηφίζεις τον Β, να και τα πράσινα λαμόγια που κάμποσο καιρό λούφαζαν περιμένοντας καλύτερες μέρες. Αν και πολλές φορές μετά την ήττα του δικού τους μη μπορώντας να περιμένουν αλλάζουν εύκολα και το χρώμα του κουστουμιού τους.

Επειδή οι πολιτικές και οι ιδεολογίες δεν αρκούν από μόνες τους να αλλάξουν τις καταστάσεις που διαμορφώνουν κάποιοι πονηροί συμπολίτες μας, αλλά χρειάζονται και τα πρόσωπα που με την εντιμότητα τη διαφάνεια και την όρεξη για δουλειά θα τις εφαρμόσουν, σε αυτές τις εκλογές αγνοείστε τους προβεβλημένους του παρελθόντος με τις βρωμερές βδέλλες που τους συνοδεύουν και τους απομυζούν και ψηφίστε νέους έντιμους που δεν είναι κομματόσκυλα και φρουροί οποιουδήποτε χρώματος.

ΥΓ1. Γιώργο, ας ελπίσουμε ότι δεν θα διαψεύσεις τον εαυτό σου, όταν αναλάβεις την εξουσία, για αυτό που είπες κατ’ επανάληψη τη προεκλογική περίοδο, ότι αυτοί που ράβουν κουστούμια θα τους μείνουν στο ράφι.

ΥΓ2. Ωραίο το κουστούμι του μακαρίτη που φοράς, Κώστα μου.

Ο καλός λύκος και τα τρία κακά γουρουνάκια

ένας επαναπροσδιορισμός των όρων: ρεαλισμός και υπερρεαλισμός.

Δεν περίμενα ότι θα συναντούσα συντρίμμια. Μούχαν πει ότι η πόλη ευωδίαζε από τα άνθη της δημιουργίας και του πολιτισμού. Μα τίποτε από τα δύο δεν συνάντησα και από τα λίγα που έχω δει μέχρι τώρα, δεν νομίζω ότι θα τα συναντήσω. Ανέβαινα με ένα νωχελικό βηματισμό ένα φαρδύ δρόμο με νησίδα στη μέση, με χρωματιστές πλάκες που υπό κανονικές συνθήκες τάξης και ασφάλειας θα έπρεπε να είναι σταθερά στερεωμένες στο πεζοδρόμιο. Ίσως σε αυτή τη πόλη να διαθέτουν άλλες απόψεις για τους κανόνες της τέχνης και της επιστήμης, γιατί αυτές οι άτιμες, επιβεβαιώνοντας τη θηλυκή καταγωγή τους, λικνίζονταν νωχελικά κάτω από τις πατούσες των παπουτσιών μου, αδειάζοντας το ρυπαρό υπόστρωμα τους στα πρώην καλογυαλισμένα μου παπούτσια. Μάλλον προσπαθούσαν επίμονα να με ακολουθήσουν στην άσκοπη όπως αποδεικνύεται περιπλάνηση μου.

Η μελαχρινή μορφονιά με το πεταχτό κώλο, που όπως διαπιστώνω τώρα άδικα με παρέσυρε εκθειάζοντας στην αρχή της λεωφόρου την ομορφιά αυτού του παρακμιακού προαστίου, περπατά λίγα μέτρα μπροστά μου στο απέναντι πεζοδρόμιο, προσπαθώντας να ισορροπήσει με τα τακούνια της στα συνεχή παιχνιδίσματα των πλακών. Το φόρεμα της ανεβοκατεβαίνει και αυτό ανάλογα με τις διαθέσεις των πλακών. Ίσως αυτό είναι και το μοναδικό αξιοθέατο που συνάντησα μέχρι τώρα σε αυτό το τόπο. Λες σκέφτηκα, κάποιος διεστραμμένος νους αυτής της πόλης να θέλησε να προσφέρει στους άρρενες πολίτες της τα θέλγητρα που κρύβονται κάτω από τις φούστες των θηλυκών υπηκόων της; Ίσως η στερημένη φαντασία του να έχει επινοήσει και κάτι άλλο που να ευφραίνει τις γυναίκες κι εγώ αδυνατώ να το εντοπίσω, λόγω γένους. Ποιος να ξέρει;

Ο περίπατος μου συνεχίζεται και κάποιες στιγμές, αυτές που τα τακούνια της μελαχρινούλας αδυνατούν να δείξουν το πρέποντα σεβασμό στη κάτοχό τους, και σε αγαστή συνεργασία με τις πλάκες της καταρρέουσας πόλης, πρόσφεραν το πρέπον θέαμα στα κουρασμένα μάτια μου, όπως ακριβώς το οραματίσθηκε ο εμπνευσμένος σκηνοθέτης και προαγωγός της περιοχής που περιδιάβαινα. Οι λίγες στιγμές οφθαλμικής και ψυχικής ανάτασης δυστυχώς διακόπτονταν βίαια με την πρόσκρουση μου σε δέντρα, κολονάκια, περίπτερα και ότι μπορεί ο καθένας να φανταστεί ότι είχε φυτέψει στα πεζοδρόμια αυτός ο εμπνευσμένος κηπουρός της πόλης.

Μάλλον, η προπορευόμενη κυρία, ήταν και το μοναδικό αξιομνημόνευτο στοιχείο της πόλης, τουλάχιστον αυτή τη στιγμή. Μη έχοντας τίποτε άλλο καλύτερο να κάνω ή να δω, τη παρατηρούσα προσεκτικά να τεντώνει σεμνά- σεμνά τη φουστίτσα με τα χεράκια της, προσπαθώντας να αποφύγει το ανασήκωμα της από τον αναιδή έντονο κυματισμό της στεριάς που περπατούσε. Άλλωστε δικαιούμουν την λάγνα αμετροέπεια μου, αφού η κυρία αυτή είχε βάλει το χεράκι της ή μάλλον το κωλαράκι της για την απαξίωση της πόλης της, αφού με παρέσυρε σε μια εκδρομή σε αυτό το τόσο θλιβερό μέρος.

Η φουρτούνα των πεζοδρομίων μας οδήγησε ή έτσι το αντιλήφτηκα προσωρινά, στο υπήνεμο λιμάνι ενός άλσους- κάστρου. Κάγκελα – κάγκελα παντού. Τζίμης Πανούσης σκέφτηκα. Κάτι μου λέει ότι ο τραγουδοποιός εδώ μεγάλωσε και εμπνεύστηκε το τραγούδι από το κάστρο που περιβάλλει το άλσος. Μα ίσως όμως είμαι άδικος. Μπορεί οι προύχοντες του τόπου να περιέφραξαν το χώρο για να τον προστατεύσουν από τους πειρατές, που μετά τη τρικυμία της περιπετειώδους προσέγγισης τους στο χώρο, θα έβρισκαν τη γαλήνη και τη νηνεμία εκεί, και γιατί όχι και τους θησαυρούς που πιθανόν να έκρυβε ή σκόπευε να συγκεντρώσει ο φύλαρχος της πόλης.

Φτάνοντας στην είσοδο του κάστρου, οποία η έκπληξις; Στο ντόκο του λιμανιού αραγμένη μια γαλέρα με μαύρες σημαίες. Μετάνιωσα αίφνης για τις δόλιες σκέψεις μου. Οι πειρατές, οι πειρατές, κι εγώ ο άτιμος κακολογούσα τους προύχοντες !!! Φέρτε μου τον αυτοκράτορα να τον προσκυνήσω και να πλύνω τα πόδια του με τα δάκρυα της μετάνοιας μου. Τον αδίκησα σφοδρά. Τον έβλαψα βάναυσα, τι κι αν τις σκέψεις μου τις κράτησα μόνο για τον εαυτό μου; Τι κι αν η γαλέρα δεν έμοιαζε και τόσο με καράβι, αλλά περισσότερο έφερνε προς το απορριμματοφόρο; Πάει και τελείωσε οι μαύρες σημαίες ήταν σημάδια πειρατών. Παρουσιάστε τον αμαρτωλό στο βασιλιά για να μετανοήσει.

Η μελαχρινή στο μεταξύ εξαϋλώθηκε, την έχασα, την πρόδωσα με την ακατάπαυστη νοητική φλυαρία μου και τις κάκιστες σκέψεις μου για τη περιοχή της. Εξαφανίστηκε σαν μια μάγισσα καλή ή κακή δεν ξέρω, που εκπλήρωσε το σκοπό της και παρέδωσε τις επιθυμίες και τις αισθήσεις μου σε κάποια άλλα θέλγητρα αυτά της τεχνητής φύσης του άλσους. Παρέκαμψα το πειρατικό του κάπταιν Τζιμ και μπήκα από την βαριά σιδερένια πόρτα στο εσωτερικό του καστρόδασους. Και τότε στο ξύλινο καφέ, που δεν διέκρινε αμέσως, αφού από το φόβο προφανώς των πειρατών είχε γίνει ένα με το φυσικό περιβάλλον, ανακάλυψα τη ξανθιά. Μόνον αυτή διακρίνονταν καθαρά , αφού το καφέ- χαμαιλέοντας ήξερε να κρύβεται πολύ καλά.

Κάθονταν σταυροπόδι σε ένα τραπεζάκι δίπλα στο συντριβάνι-λίμνη, που γέμιζε εκείνη τη στιγμή ένα βυτιοφόρο. Οποία βλασφημία !! Το κάλος δίπλα –δίπλα με την ασχήμια. Τα σκουριασμένα σίδερα ενός βυτιοφόρου συμπληρώνονταν από τη χοντρή ως ξέχειλη κοιλιά του οδηγού του που είχε αράξει βαριεστημένα σε τέσσερεις καρέκλες στο τραπεζάκι πίσω από την ξανθιά. Όραμα ήταν και πάει. Μια κακή φαντασίωση. Τα μπούτια της ξανθιάς καλλονής δίπλα- δίπλα στη βρωμερή κοιλάρα του λιγδιάρη υπηρέτη της εξουσίας. Ο Ρομαντισμός μου έστω και της μιας στιγμής ξεψύχησε. Άφησε τη τελευταία του πνοή εδώ στο δάσος της παρακμής.

Κάθισα μόνος και απομονωμένος σε ένα τραπεζάκι δίπλα από μια λεγόμενη παιδική χαρά. Έτσι νομίζω ότι θα έπρεπε να την αποκαλούσαν εδώ στη γειτονιά. Όλο και κάποια εντυπωσιακή μαμά θα ξέφευγε από τους πειρατές και θα έφερνε το μικρό της να ψυχαγωγηθεί σκέφτηκα. Αλλά μέχρι να έλθει, μήπως έφτασε εκείνη η ώρα να γράψω επί τέλους το διήγημα που είχα υποσχεθεί εδώ και κάμποσο καιρό στον εκδότη μου και το ανέβαλα συνεχώς; Έβγαλα χαρτί και μολύβι. Παρήγγειλα και τον πολλά βαρύ και όχι με τις τριανταπέντε φουσκάλες. Και μού ήρθε κάτι που έμοιαζε με το νερό του σιντριβανιού και η μία και μοναδική φουσκάλα του έσκασε μόλις μου τον σέρβιραν και μάλιστα χωρίς θόρυβο. Τουλάχιστον σκέφτηκα θα έβρισκα το θησαυρό του αυτοκράτορα, που ψάχναν και οι πειρατές αφού ο μισός καφές ήταν στο φλιτζάνι και ο άλλος μισός στο πιατάκι του.

Άρχισα να γράφω. Τα συντρίμμια της πόλης που με φιλοξενεί και τα αποκαΐδια που συνάντησα στο καστρόδασος δεν με αποθάρρυναν. Έγραψα το τίτλο του παραμυθιού. «Ο καλός λύκος και τα τρία κακά γουρουνάκια.» Επέλεξα στο να γράψω παραμύθι γιατί αυτό θεώρησα ότι αποτελεί το μοναδικό δρόμο διαφυγής μου από τη κακή πραγματικότητα που ζω εδώ , και μπορεί διαμορφώσει κάποιες επιθυμητές αξιοπρεπείς διεξόδους. Έτσι τουλάχιστον ήλπιζα. Έχοντας κατά νου τη κατάφορη αδικία που διέπραξα στον αυτοκράτορα πλησιάζοντας το χώρο που με φιλοξενεί και τις τύψεις που τώρα με περιτριγυρίζουν τον έβαλα να πρωταγωνιστεί στο παραμύθι στο ρόλο του καλού λύκου. Μα ποιος φταίει όμως για όλη αυτή τη δυσοσμία φυσική και ηθική που εκπέμπει αυτή η πόλη; Μα φυσικά τα τρία κακά γουρουνάκια, που να μην το ξεχάσω για το τέλος, να τα βάλω να φυσούν με μανία αυτό το έρημο ξύλινο μικρό σπιτάκι του καλού λύκου στο άλσος που κάποιοι κακοήθεις σαν τα τρία γουρουνάκια και άλλους κακούς το ονόμασαν κοσμικό κέντρο. Και στο τέλος- τέλος η κάθαρση, όπου ο καλός λύκος επιχειρεί την ηρωική του έξοδο, λίγο προτού γκρεμιστεί η φωλιά των ονείρων του, προσπαθώντας να καταχεριάσει τα τρία κακά γουρουνάκια που αμφισβήτησαν τη καλοσύνη και τη προσφορά του στα ζώα- υποτακτικούς του.

Υ.Γ.1 Η ιστορία είναι φανταστική. Κάθε ομοιότητα με πρόσωπα ή καταστάσεις από την επικαιρότητα οφείλεται στη διεστραμμένη φαντασία του αναγνώστη και όχι στη θέληση του συγγραφέα να γράψει παραβολικά.

Υ.Γ. 2 Πόσο αλήθεια απέχει ο ρεαλισμός από τον υπερρεαλισμό;

Οι Ευρωπαίοι πολίτες πηγαίνουν για ύπνο.

Μην τους ενοχλείτε

Θα θεωρούσα τον εαυτό μου από απλό ως πολύ γραφικό, όπως και εσείς άλλωστε, τουλάχιστον οι ποιο προβληματισμένοι, αν παραμονές ευρωεκλογών τολμούσα, όπως τώρα να μιλήσω για την Ευρώπη. Θα κινδύνευα να απαξιωθώ από κάποιους αριστερούς εθνοπατριώτες και κάποιους άλλους εθνικιστές υπερασπιστές των δικαιωμάτων του «λαού».

Την εποχή, που οι λέξεις χάνουν το νόημα τους και οι ειδήσεις φυλακίζονται στις ειδήσεις των οκτώ, με την συνδρομή των αντιπροσώπων του λαού και των επίδοξων εναλλακτικών διαδόχων τους, θεωρώ ότι τώρα είναι η ευκαιρία να μιλήσουμε λίγο και για το Ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο. Αυτό ντε, για το οποίο μας «πρήξανε» τη προεκλογική περίοδο οι πρώην, οι επόμενοι και οι εν δυνάμει μεθεπόμενοι, αλλά και οι τελειωμένοι. Αυτό για το οποίο εν μέσω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης κανένας δεν το επικαλέστηκε (θετικά ή αρνητικά) , αλλά οι παπαγαλίζοντες και μη , οι στυγνοί αντιγραφείς υπαρκτών και ανύπαρκτων συνειδήσεων, οι δολοφόνοι της ύπαρξης μας, οι κρατούντες αιχμάλωτες τις συνειδήσεις μας έμειναν προσκολλημένοι στη ξύλινη γλώσσα των αριθμών και των ιδεολογιών κάποιας άλλης εποχής.

Ποιος αλήθεια από τους επίδοξους σωτήρες μας προσπάθησε να δώσει διέξοδο στις ανησυχίες μας και τα αδιέξοδα μας, σαν πολιτών μιας παγκοσμιοποιημένης και πολυπολιτισμικής κοινωνίας; Ποιος από αυτούς μας αντιμετώπισε σαν ευρωπαίους πολίτες; Μάλλον προσπάθησαν να εξαργυρώσουν το θυμικό και το υποσυνείδητο μας αγνοώντας τις δημιουργικές σκέψεις και τις παραγωγικές προτάσεις μας. Για αυτούς ο Τρίτος δρόμος δεν υπάρχει. Ο Εθελοντισμός περιορίζεται στα στενά κομματικά ή μη συμφέροντα τους. Η Κοινωνία των Πολιτών είναι μόνο για να τους ψηφίζει κάθε τέσσερα ή πέντε χρόνια. Και αν απέχει, τότε να δεις βαθυστόχαστες αναλύσεις και περισπούδαστες προσεγγίσεις!! Σαιεντολόγοι, Σκοπιανοί, τούρκοι, ….. μπήκατε στα κρεβάτια μας και υποκαταστήσατε το πέος μας και την ερωτική μας ορμή.

Και όμως η Ευρώπη νοσεί. Το Ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο πάσχει βαθύτατα. Το κράτος πρόνοιας που πρώτη η Ευρώπη είχε εγκαταστήσει και συντηρεί αμφισβητείται. Το βρετανικό μοντέλο υγείας καταρρέει κάτω από το βάρος λίγων χιλιάδων ευρώ μιας λούμπεν ελίτ καρμίρηδων του βρετανικού κοινοβουλίου. Το σουηδικό κράτος πρόνοιας αμφισβητείται. Η κοινωνία της γνώσης της Φινλανδίας διώκεται.

Αλλά το ελληνικό κοινωνικό μοντέλο της ανακατανομής του πλούτου καλά κρατεί. Αντιστέκεται στις ιδεολογίες και τις νοσηρές φαντασιώσεις κάποιων υποτιθέμενων σκεπτόμενων αποβλήτων του περιθωρίου. Πλουτοκράτες της SIEMENS θα σας πάρουμε τα λεφτά για την αναδιανομή του πλούτου, κεφαλαιοκράτη Γερμανέ θα σε κρατικοποιήσουμε, ΑΒΓ ΑΕ ανακαλούμε το πιστοποιητικό που σου χορηγήσαμε πριν κάμποσα χρόνια, αφού όπως λένε οι κρατικές υπηρεσίες πούλαγες φούμαρα για μεταξωτές κορδέλες σε επιχειρηματίες και καταναλωτές.

Ποιος ευθύνεται; Το κράτος; Και γιατί να ταυτίζουμε το κράτος με τους πολιτικούς; Εμείς οι πολίτες έχουμε αποδεχτεί το ρόλο για τον οποίο μας προόρισαν. Αυτόν του ψηφοφόρου. Μήπως φταίμε περισσότερο εμείς; Μήπως αγνοούμε το ρόλο που θα μπορούσαμε να παίξουμε σαν κοινωνία; Μήπως εξαντλούμε τη δημιουργικότητα μας στην άρνηση; Μήπως η Κ.τ.Π στην οποία ανήκουμε χωρίς εμάς γίνεται μια αβαντ γκαρντ ελίτ που ενσωματώνεται άμεσα ή επιδιώκει στο μέλλον να ενσωματωθεί στο ήδη υπάρχον μοντέλο εξουσίας; Και με ποιους πάμε να συμπληρώσουμε αν όχι να αλλάξουμε το Ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο που δεν πρέπει να το αφήσουμε να καταρρεύσει, αλλά να το συμπληρώσουμε και να το βελτιώσουμε..

Ο ρόλος των ΜΚΟ στην Κοινωνική Οικονομία και τη διαμόρφωση πολιτικής

«Λαμβάνοντας υπόψη ότι η κοινωνική οικονομία αντιπροσωπεύει 10% του συνόλου των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων ήτοι 2 εκατομμύρια επιχειρήσεις, ή 6% της συνολικής απασχόλησης και έχει αυξημένες δυνατότητες να δημιουργεί και να διατηρεί σταθερή απασχόληση, ιδίως επειδή δεν υπάρχει πιθανότητα να μετεγκατασταθούν οι εν λόγω δραστηριότητες, ως εκ της φύσεώς τους,…..»

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 19ης Φεβρουαρίου 2009 σχετικά με την κοινωνική οικονομία

Αλλά τι είναι όμως στη πραγματικότητα η Κοινωνική Οικονομία;
Είναι η αλήθεια η δικιά μας ή η αλήθεια των άλλων;
Και ποιοι είμαστε εμείς και ποιοι οι άλλοι;
Ποιος κατέχει την υπέρτατη αλήθεια;

Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που καλείται να απαντήσει ο κάθε καλόπιστος αναλυτής του θέματος. Και αν καταφέρει να τα απαντήσει θα γεννηθούν αυτόματα και νέα ερωτήματα.

Η κότα έκανε το αυγό ή το αυγό τη κότα;
Φιλανθρωπία ή δωρεά;
Δωρεά ή επιχορήγηση;
Επιχορήγηση ή επιδότηση
Επιδότηση ή έρανος;
Έρανος ή διεκδίκηση;
Διεκδίκηση ή αναδιανομή;
Φιλελευθερισμός ή σοσιαλδημοκρατία;

Η κοινωνική οικονομία τα τελευταία χρόνια παρά τα πολλά ερωτηματικά που τη συνοδεύουν αναδεικνύεται σαν το μοναδικό πρωταγωνιστή στο χώρο ανάμεσα στο Δημόσιο και το Ιδιωτικό. Εκεί ακριβώς που βρίσκεται και το πεδίο δράσης της Κοινωνίας των Πολιτών. Οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης, η τεχνολογική επανάσταση, οι παγκοσμιοποίηση και η εξωστρέφεια των αγορών, όχι μόνο δεν κατάφεραν να επιλύσουν τα ζωτικά προβλήματα της ύπαρξης μας, αλλά δημιούργησαν και άλλα με αποτέλεσμα να οδηγήσουν πολλούς συμπολίτες μας τόσο στις αναπτυγμένες χώρες όσο και στις αναπτυσσόμενες στο περιθώριο της κοινωνικής, πολιτιστικής και οικονομικής ζωής.

Η παγκόσμια οικονομική κρίση την οποία σήμερα όλοι υφιστάμεθα, αλλά και πριν από αυτή, το έλλειμμα κοινωνικής συνοχής είχε κάνει αισθητή τη παρουσία του. Το μεγάλο κενό που δημιουργείται ανάμεσα στην Αγορά- Ιδιωτικό τομέα «Πρώτος Τομέας της Οικονομίας και στο Δημόσιο «Δεύτερος Τομέας» καλείται και πρέπει από τη φύση της να το καλύψει η Κοινωνία των Πολιτών με τη δημιουργία ενός Τρίτου Τομέα. Ο Τρίτος αυτός τομέας έχει ήδη εμφανιστεί υπό τη μορφή αστικών ή αγροτικών συνεταιρισμών, διαφόρων Ιδρυμάτων, πολιτιστικών, περιβαλλοντικών ή φιλοζωικών συλλόγων και ηθικών ή πράσινων τραπεζών ή και μικροπιστωτικών φορέων. Τα κύρια χαρακτηριστικά των επιχειρήσεων αυτών είναι ο εθελοντισμός , η αλληλεγγύη και η άμεση δημοκρατία.

Ο Τρίτος Τομέας, ή αλλιώς πως, «Κοινωνική Οικονομία» ή κάτι παρόμοιο αφού όπως θα δούμε στη συνέχεια απαντάται και με άλλες ονομασίες προσπαθεί να εντάξει στην αγορά εργασίας τις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες που τώρα βρίσκονται στα όρια της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Αλλά και στη στήριξη δραστηριοτήτων που διευρύνουν ην έννοια του κοινού καλού όπως η στήριξη περιβαλλοντικών δραστηριοτήτων. Δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας ώστε να αξιοποιηθούν τα άτομα που ο πρώτος τομέας τα θεωρεί μη παραγωγικά ή μη ικανά για εργασία. Ο Τρίτος τομέας στηρίζεται πρωτευόντως στο Κοινωνικό κεφάλαιο και δευτερευόντως στο Οικονομικό. Το κοινωνικό κεφάλαιο εκπροσωπείται κύρια, προφυλάσσεται και αναδεικνύεται από τους φορείς της Κ.τ.Π. τις ΜΚΟ και τις εθελοντικές οργανώσεις. Το κοινωνικό κεφάλαιο επενδύει στον άνθρωπο, την κοινωνία και το περιβάλλον. Το κοινωνικό κεφάλαιο διέπεται από αξίες και άυλες έννοιες που καθοδηγούν το οικονομικό κεφάλαιο με σκοπό τη δημιουργία κοινωνικού οφέλους. Κάτω από το πρίσμα αυτό η Κοινωνική Οικονομία αποτελεί την έκφραση, την οργάνωση και τη δραστηριοποίηση της Κ.τ.Π στο οικονομικό πεδίο.

Εκτός από το οικονομικό εισόδημα υπάρχει και το κοινωνικό που δυστυχώς σπάνια το αποτιμάμε και σπανιότερα το αναγνωρίζουμε. Όλα είναι θέμα διαφοράς προτεραιοτήτων και αξιών. Αλλά ποιός καθορίζει αυτές;

Έννοιες όπως κοινωνική φροντίδα, αναψυχή, κοινωνικός αποκλεισμός, ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, προάσπιση ανθρωπίνων και πολιτικών δικαιωμάτων, συμμετοχική δημοκρατία, ξένες για το πρώτο τομέα της οικονομίας και σχετικά άγνωστες ως φοβικές στο κράτος πρόνοιας αποτελούν το κύριο χώρο ανάπτυξης του τρίτου τομέα αφού οι έννοιες αυτές ταυτίζονται με τις ανάγκες της κοινωνίας και είναι ξένες στο κυρίαρχο οικονομικό μοντέλο. Οικονομικό μοντέλο που ο τρίτος τομέας δεν έρχεται να γκρεμίσει όπως πολλοί θεωρητικοί της «επανάστασης» θα επιθυμούσαν, αλλά έρχεται να διορθώσει, να συμπληρώσει και να βελτιώσει.

Η ευρύτητα και η ασάφεια βέβαια που υφίστανται σχετικά με την έννοια της κοινωνικής οικονομίας γεννά και τα ερωτηματικά, που δεν ξέρω πόσοι από μας είναι έτοιμοι να τα απαντήσουν. Αλλά θα πρέπει να τα απαντήσουμε και μάλιστα γρήγορα και με σαφή τρόπο για να αποδείξουμε το αυτονόητο. Ότι ο άνθρωπος προηγείται του χρήματος. Το χρήμα δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα μέσο για την εξυπηρέτηση του ανθρώπου. Η Κοινωνική Οικονομία αποτελεί μια κοινωνικά προσανατολισμένη λογική της επιχειρηματικότητας.
Αλλά είναι όμως ο νομπελίστας Γιουννούς και η τράπεζα που ίδρυσε στην Ινδία σαν τράπεζα των φτωχών, που πρόσφατα βραβεύτηκε και μάλιστα στη χώρα μας από το EFQM το ευρωπαϊκό μοντέλο επιχειρηματικής αριστείας, πραγματικά μέρος της Κοινωνικής οικονομίας;

Εκφράζει οπωσδήποτε μια επιχειρηματική πολιτική χαμηλού οικονομικού κέρδους την κοινωνική οικονομία;

Η Συνεταιριστική επιχειρηματικότητα είναι απαραίτητα και πάντα μέρος της κοινωνικής οικονομίας;

Οι χρηματοδοτούμενες από το κράτος ΜΚΟ αποτελούν μορφές κοινωνικών επιχειρήσεων;

Ο όρος "κοινωνική οικονομία" που έχει επικρατήσει σήμερα πρωτοεμφανίστηκε στο γαλλικό δίκαιο στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Άλλοι όροι που καλύπτουν το ίδιο αντικείμενο ή υπονοούν μια εξειδικευμένη μορφή του, που χρησιμοποιούνται διεθνώς είναι και οι παρακάτω:

Τρίτο Σύστημα
Τρίτος Τομέας της Οικονομίας
Μη Κερδοσκοπικός Τομέας της Οικονομίας
Τομέας της Κοινωνικής Οικονομίας
Αλληλέγγυα Οικονομία
Οικονομία της Αλληλεγγύης
Οικονομία της Ανάπτυξης
Οικονομία της κοινότητας
Συμμετοχική Οικονομία
Ηθική Οικονομία
Λαϊκή Οικονομία
Αφιλοκερδής Τομέας
Αχρήματη Οικονομία
Οικονομία της εργασίας

Η Κοινωνική Οικονομία υπό την ευρεία έννοια του όρου αγκαλιάζει τόσο το παραγωγό όσο και το καταναλωτή. Η αλληλέγγυα οικονομία με τη στενή έννοια του όρου προσανατολίζεται κύρια στο καταναλωτή. Ή στη συνευθύνη –συμμετοχή του καταναλωτή στη παραγωγική διαδικασία με την έννοια της προεξοφλιμένης κατανάλωσης στη βάση αμοιβαιων συμφωνιών μεταξύ παραγωγών και καταναλωτών. (associative economy) Δεν θεωρώ ότι είναι σκόπιμο να διαχωρίζουμε τους όρους και τους ρόλους των εννοιών τουλάχιστον για τη φάση τη σημερινή, που ψάχνουμε να βρούμε ένα τρίτο ποιο ανθρώπινο σύστημα. Το να αναλισκόμαστε σε εννοιολογικές ερμηνείες και να εξαντλούμε τις δυνάμεις μας σε άσκοπες ατέρμονες συζητήσεις για το ποιος όρος αποδίδει καλύτερα το τρίτο τομέα της οικονομίας σημαίνει ότι ξεχνούμε τον ανθρώπινο προσανατολισμό του. Άλλωστε και ο παραγωγός είναι εξίσου πολίτης της κοινωνίας μας με το καταναλωτή και έχει τα ίδια ανθρώπινα δικαιώματα.

Η Κοινωνική Οικονομία αποτελεί από μόνη της μια σημαντική καινοτομία και οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο χώρο αυτό αποτελούν φορείς καινοτομίας. Ταυτόχρονα οι επιχειρηματικές μέθοδοι που χρησιμοποιούνται στο τρίτο τομέα στηρίζονται και αυτές στη καινοτομία. Εφαρμόζουν καινοτόμες μορφές οργάνωσης της εργασίας, π.χ. για να μπορούν να εργαστούν άτομα με αναπηρίες. Ο Εθελοντισμός αποτελεί πλέον από μόνος του μέρος του κοινωνικού κεφαλαίου, αφού πλέον πέρασε από τη διάσταση της κοινωνικής αλληλεγγύης στη διάσταση της ανταποδοτικότητας. Στα πλαίσια αυτά η Κοινωνική Οικονομία χρειάζεται τον εθελοντισμό για να μπορέσει να αναπτυχθεί και σε τομείς όπως ο πολιτισμός, το περιβάλλον και η κοινωνική φροντίδα.

Βασικός μοχλός και κινητήρια δύναμη της Κοινωνικής Οικονομίας είναι η κοινωνική επιχειρηματικότητα που λειτουργεί σαν παράγοντας μόχλευσης των καινοτόμων ή μη ιδεών, του εθελοντισμού, των αξιών της κοινωνίας και των ανθρώπων που την αποτελούν, του περιβάλλοντος και του πολιτισμού. Με αυτό τον τρόπο οι κοινωνικές επιχειρήσεις συνδράμουν στη κοινωνική ανάπτυξη και συνοχή, αφού από τη μία μεριά μπορούν να εντάξουν στις παραγωγικές δυνάμεις της κοινωνίας άτομα τα οποία βρίσκονταν σε συνθήκες αποκλεισμού και από την άλλη παράγουν προϊόντα ή υπηρεσίες με έντονο κοινωνικό χαρακτήρα για τα οποία δεν ενδιαφέρονται ή δεν μπορούν να παράξουν οι κλασσικές επιχειρήσεις του πρώτου τομέα. Παρότι η κοινωνική επιχειρηματικότητα δεν απογράφεται πλήρως στο λογιστικό κύκλο της παραγωγής και της οικονομίας, εντούτοις όπως είδαμε και στην εισαγωγή σύμφωνα με τις διαπιστώσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προσφέρει τόσο στο τομέα της απασχόλησης όσο και στο τομέα του ΑΕΠ.

Οι πρώτες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στα πλαίσια της Κοινωνικής Οικονομίας εμφανίστηκαν στα μέσα του 19ου αιώνα με τη μορφή συνεταιριστικών επιχειρήσεων, φορέων αλληλοβοήθειας ή ιδρυμάτων κύρια στις αναπτυγμένες οικονομικά χώρες. Οι επιχειρήσεις αυτές λειτούργησαν με τη νομική μορφή του συνεταιρισμού ή της αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρίας. Το κύριο χαρακτηριστικό όλων αυτών των επιχειρήσεων αποτέλεσε και αποτελεί η επιδίωξη τους να παράγουν προϊόντα ή υπηρεσίες στα μέλη τους ή στη κοινότητα με βασικό στόχο όχι την αποκόμιση κέρδους αλλά με προτεραιότητα τη προσφορά στο άτομο και την εργασία.

Οι επιχειρήσεις κοινωνικής οικονομίας ή υπό μία άλλη έννοια επιχειρήσεις της αλληλεγγύης, βασιζόμενες στην καινοτομία, επεκτάθηκαν σε νέα πεδία δραστηριοτήτων όπως σε υπηρεσίες γειτνίασης, αναδόμησης προβληματικών συνοικιών, βοήθειας ηλικιωμένων ατόμων και των ατόμων με ειδικές ανάγκες, επαγγελματικής ενσωμάτωσης ατόμων χαμηλού μορφωτικού επιπέδου καθώς και στο εμπόριο, την ηθική και αλληλέγγυα χρηματοδότηση, την περιβαλλοντική διαχείριση αποβλήτων κ.α. Η βασική δύναμη αυτού του είδους επιχειρηματικών σχημάτων είναι η αλληλοϋποστήριξη τους και η αλληλεγγύη των μελών τους. Βέβαια η Κοινωνική Οικονομία δεν πρέπει να θεωρείται απλά ως ένα ακόμη μέσο για την εξασφάλιση θέσεων εργασίας και μάλιστα πολλές φορές με παχυλές αμοιβές, αλλά κύρια ως ένα μέσο για τη κάλυψη των αναγκών για κοινωνικές υπηρεσίες. Πολλές φορές έχουμε δείγματα καταστρατήγησης του θεσμού των αστικών μη κερδοσκοπικών εταιριών αφού σαν κοινωνική προσφορά κάποιοι θεωρούν την επαγγελματική εξασφάλιση των στελεχών τους.

Οι δραστηριότητες που αφορούν το πεδίο δράσης των κοινωνικών επιχειρήσεων μπορεί να διαχωριστούν σε δύο μεγάλες κατηγορίες. Τις κοινωνικοοικονομικές και τις κοινωνικοπολιτικές. Για τις πρώτες έχουμε ήδη μιλήσει. Όσον αφορά τις δεύτερες σύμφωνα με το τελικό κείμενο των διεθνών συναντήσεων για την παγκοσμιοποίηση της αλληλεγγύης (Κεμπέκ, 9-12 Οκτωβρίου 2001) "ο τρίτος τομέας δεν καλύπτει μόνο κοινωνικοοικονομικές ανάγκες, ή ακόμα κοινωνικοπολιτισμικές, αλλά και κοινωνικοπολιτικές (κοινωνικού μετασχηματισμού). " Με άλλα λόγια δεν αρκεί η στείρα αντίσταση στην παγκοσμιοποίηση και στις επιπτώσεις της με ευχολόγια, αλλά απαιτείται ταυτόχρονα η δημιουργία εναλλακτικών πολιτικών σχεδίων δράσης.

Σε γενικές γραμμές οι κοινωνικές επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται στα παρακάτω πεδία:
¨ Τοπική ανάπτυξη
¨ Κοινωνική ενσωμάτωση και μπλοκάρισμα κοινωνικού αποκλεισμού
¨ Βιώσιμη οικονομία
¨ Περιβαλλοντική οικονομία
¨ Πρόληψη κοινωνικών ανισοτήτων
¨ Ενίσχυση των κοινωνικών αξιών και ενδυνάμωση του κοινωνικού κεφαλαίου
¨ Ανάπτυξη δημοκρατικών και συμμετοχικών δομών
¨ Τουρισμός
¨ Πολιτισμός
¨ Αθλητισμός
¨ Διαδίκτυο

Δυστυχώς όμως όπως σε κάθε γόνιμη και καλή προσπάθεια αστάθμητοι ή σταθμισμένοι παράγοντες εισχωρούν και επιδιώκουν να αλλάξουν το προσανατολισμό με σκοπό το ίδιο πονηρό όφελος. Δεν είναι πάρα πολύ δύσκολο να αναπτυχθούν μέσα από τις επιχειρήσεις της Κοινωνικής Οικονομίας μορφές παραοικονομίας. Αν δεν ακολουθηθούν κάποιοι κοινά αποδεκτοί κανόνες όπως για παράδειγμα κάποια πρότυπα, κώδικες δεοντολογίας, μοντέλα και δεν λειτουργήσει μια κάποια αξιολόγηση όπως γίνεται στις επιχειρήσεις της αγοράς ή στις οικονομικές δραστηριότητες του δημόσιου τομέα, τότε κινδυνεύει όχι μόνο η αξιοπιστία των φορέων της Κ.τ.Π που δραστηριοποιούνται στη Κοινωνική Οικονομία, αλλά και η ίδια η Κ.τ.Π. Ο «Απόπλους» στη τελική του μορφή, σαν προϊόν αυτορύθμισης, είναι μια προσπάθεια και προς τη κατεύθυνση αυτή και θα μπορεί να υιοθετηθεί από τις κοινωνικές επιχειρήσεις.

Αποτελεί επομένως η Κοινωνική Οικονομία διέξοδο για το μέλλον;

Θα καταφέρουμε ως Κ.τ.Π να μη χάσουμε τη μεγάλη ευκαιρία και τη πρόκληση της νέας εποχής;

Οι κοινωνικές επιχειρήσεις βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε μια συνεχή αναζήτηση της αναγνώρισης της προσφοράς τους τόσο από το Κράτος στο οποίο και δραστηριοποιούνται όσο και από την κοινωνία στο σύνολό της. Ο Α. Giddens γράφει χαρακτηριστικά: «Η κυβέρνηση μπορεί να ενεργεί σε συνεργασία με φορείς της κοινωνίας των πολιτών, ώστε από κοινού να προάγουν την ανανέωση και την ανάπτυξη της κοινότητας. Την οικονομική βάση αυτής ακριβώς της συνεργασίας αποκαλώ νέα μεικτή οικονομία. Η οικονομία αυτή μπορεί να είναι αποτελεσματική μόνο αν εκσυγχρονιστούν σε βάθος οι ήδη υπάρχοντες θεσμοί πρόνοιας».

Οι επιχειρηματικές πρωτοβουλίες της κοινωνικής οικονομίας δίνουν τη μάχη της αγοράς και για αυτό οφείλουν να είναι ανταγωνιστικές. Δεν φιλοδοξούν να αντικαταστήσουν τους παραδοσιακούς τομείς της Οικονομίας αλλά πρέπει να πολεμούν με τα ίδια όπλα. Δεν φιλοδοξούν να υποκαταστήσουν τις δημόσιες πολιτικές, αλλά να τις συμπληρώσουν και να τις βοηθήσουν ώστε να καλυφθούν οι συλλογικές και ατομικές ανάγκες με την αξιοποίηση των προκλήσεων και των ευκαιριών που αδυνατούν να διαχειρισθούν το κράτος και η αγορά. Οι επιχειρήσεις του τρίτου τομέα παράγουν οικονομική και κοινωνική προστιθέμενη αξία, συνδυάζοντας έσοδα από τη λειτουργία τους με την εθελοντική προσφορά πολιτών που συμμερίζονται τις ίδιες αξίες.

Η Κοινωνική Οικονομία περιλαμβάνεται στην ευρύτερη έννοια της πράσινης οικονομίας. Οι κοινωνικές επιχειρήσεις έχουν τη σοβαρότερη συμβολή στην πράσινη ανάπτυξη, αφού αντιπροσωπεύουν το κοινωνικό κεφάλαιο. Το κατά πόσον αυτό είναι διαθέσιμο δεν εξαρτάται μόνο από το όποιο κράτος ή και τους τεχνοκράτες της ιδιωτικής Οικονομίας, αλλά και από την ίδια τη Κοινωνία των Πολιτών. Στη χώρα μας τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι φορείς της Κοινωνικής Οικονομίας έχουν κυρίως νομοθετικό και χρηματοοικονομικό χαρακτήρα. Αναφέρουμε κάποια ενδεικτικά:
¨ Απουσία νομοθετικού πλαισίου τόσο για τον τρίτο τομέα όσο και για τις κοινωνικές επιχειρήσεις Μόνη εξαίρεση αποτελούν οι κοινωνικοί συνεταιρισμοί περιορισμένης ευθύνης του Ν. 2716/99.
¨ Έλλειψη μηχανισμών χρηματοδότησης που εντείνεται από την απουσία νομοθετικού και χρηματοδοτικού πλαισίου για τις κοινωνικές επιχειρήσεις για εναλλακτικές πιστώσεις.
¨ Έλλειψη πληροφόρησης της αγοράς
¨ Έλλειψη στήριξης των προϊόντων και των υπηρεσιών των κοινωνικών επιχειρήσεων από τους καταναλωτές
¨ Απουσία τεχνογνωσίας εμπειρίας και κατάρτισης για την υποστήριξη των κοινωνικών επιχειρήσεων.
¨ Απουσία κοινωνικού μάνατζμεντ.
¨ Μη επαρκείς ρυθμίσεις για τη προώθηση της απασχόλησης συμπολιτών μας, οι οποίοι βιώνουν τον κοινωνικό αποκλεισμό.
¨ Έλλειψη πολιτικής βούλησης για την εφαρμογή αποφάσεων της Ε.Ε.
¨ Αδιαφορία των τοπικών αρχόντων (Τοπική και Νομαρχιακή αυτοδιοίκηση)
¨ Αδιαφορία και άγνοια των διάφορων συνδικαλιστικών φορέων
¨ Μη ευαισθητοποίηση των πολιτών.
¨ Έλλειψη δικτύωσης για την ανάπτυξη κοινών και συναφών επιχειρηματικών δράσεων και πρωτοβουλιών.
Παρόλα αυτά, τα τελευταία χρόνια κυρίως μέσα από την Κοινοτική πρωτοβουλία EQUAL, παρατηρείται μια κάποια δραστηριότητα και δημιουργία κοινωνικών επιχειρήσεων. Αναπτύχθηκαν και λειτουργούν στη χώρα μας μέσω των σχεδίων δράσης του προγράμματος, Κοινωνικοί Συνεταιρισμοί Περιορισμένης Ευθύνης (ΣΥΝΕΡΓΙΑ), γυναικείοι αγροτουριστικοί συνεταιρισμοί (ΕΝΕΡΓΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ), γυναικείες κοινωνικές επιχειρήσεις (DIONI II), κοινωνικό franchising (ΠΕΙΡΑΝ), κοινωνικές επιχειρήσεις με τη συμμετοχή της τοπικής αυτοδιοίκησης (Σύμφωνο Προώθησης στην Αιτωλοακαρνανία), επιχειρήσεις για την απασχόληση ατόμων με αναπηρίες (Προοπτική Ζωής) και οι θερμοκοιτίδες επιχειρήσεων εμπορίας βιολογικών προϊόντων (ΣΥΝ-ΕΠΙΧΕΙΡΩΝΤΑΣ). Δυστυχώς στο πρόγραμμα αυτό μόνο το 19% των φορέων ήταν κοινωνικοί φορείς και κοινωνικές επιχειρήσεις.

Στο τομεακό επιχειρησιακό πρόγραμμα «Ανάπτυξη του Ανθρώπινου Δυναμικού» στα πλαίσια του ΕΣΠΑ (2007-2013) έχουν ενταχθεί αρκετά εργαλεία που θα βοηθήσουν τις επιχειρήσεις της κοινωνικής οικονομίας αφού το πρόγραμμα περιλαμβάνει την ενίσχυση της προσαρμοστικότητας του ανθρώπινου δυναμικού και των επιχειρήσεων. Ποιό συγκεκριμένα το πρόγραμμα μπορεί να καλύψει :
¨ Την διευκόλυνση της πρόσβασης στην απασχόληση.
¨ Την εδραίωση της μεταρρύθμισης στον τομέα της Ψυχικής Υγείας, την ανάπτυξη της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και προάσπιση της Δημόσιας Υγείας του πληθυσμού.
¨ Την ενίσχυση της απασχόλησης των γυναικών των νέων, των εργαζόμενων μεγαλύτερης ηλικίας και των ευάλωτων ομάδων.
¨ Την προώθηση της ισότιμης πρόσβασης στην αγορά εργασίας, καθώς και τη μείωση του κοινωνικού αποκλεισμού και ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.
Ένας δεύτερος χρηματοδοτικός μηχανισμός στα πλαίσια του ΕΣΠΑ που ενδιαφέρει τις κοινωνικές επιχειρήσεις είναι και το επιχειρησιακό πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα 2007-2013»

Αλλά πόσοι από τους φορείς της Κ.τ.Π. είναι πληροφορημένοι και προετοιμασμένοι ώστε να ενταχθούν σαν δικαιούχοι στο πρόγραμμα αυτό;

Η διάχυτη εντύπωση που επικρατεί αυτή τη στιγμή, είτε στην οργανωμένη , είτε στην ελεύθερη κοινωνία, ότι οι ΜΚΟ αποτελούν μόνο δομές κοινωνικής κριτικής και ρήξης, υποδηλώνοντας με αυτό τον τρόπο τα αδιέξοδα του καπιταλισμού, αδικεί και τις ΜΚΟ και τον εθελοντισμό. Οι οργανώσεις της Κ.τ.Π. στη χώρα μας δυστυχώς παρά τον ενσωματωμένο εθελοντισμό και τους θεσμούς αλληλεγγύης που περιέχουν δεν έχουν πείσει ακόμη για τη θέληση τους να συμμετάσχουν στον οικονομικό κύκλο εργασιών της κοινωνικής οικονομίας. Οι κοινωνικοί πόροι μένουν ανεκμετάλλευτοι στη πατρίδα μας.

Η καμπάνια των 800 ΜΚΟ στο ετήσιο συνέδριο του INAISE της Διεθνούς Ένωσης Οργανισμών Κοινωνικής Οικονομίας εγγράφηκε ως πάρεδρο μέλος τον Μάιο του 2007. Τακτικά μέλη γίνονται μόνο οι οργανισμοί που ασκούν συγκεκριμένη οικονομική δραστηριότητα. Το INAISE είναι ένας διεθνής φορέας στον οποίο συμμετέχουν οργανισμοί που δραστηριοποιούνται σε όλο το φάσμα της κοινωνικής οικονομίας, από τράπεζες με ηθικό ή περιβαλλοντικό προσανατολισμό μέχρι οργανισμούς μικροπιστώσεων ή πράσινους οικοδομικούς συνεταιρισμούς. Θα περίμενε κανείς ότι η εγγραφή αυτή θα λειτουργούσε καταλυτικά για πολλά από τα μέλη της καμπάνιας και θα είχε ήδη ανοίξει το τρίτο δρόμο και στη χώρα μας σε πολλά από αυτά. Αλλά όμως;
Σήμερα, η κοινωνική οικονομία αντιπροσωπεύει το 10% των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Απασχολούνται περίπου εννέα εκατομμύρια εργαζόμενοι και καλύπτει το 6 % της συνολικής απασχόλησης. Η Ευρωπαϊκή και η παγκόσμια εμπειρία είναι πλούσια και ο τρίτος δρόμος της Οικονομίας αναπτύσσεται συνεχώς. Στις αρχές του 1990 το μοναδικό κράτος μέλος με ειδική νομοθεσία, όσον αφορά στις κοινωνικές επιχειρήσεις, ήταν Ιταλία. Το 1995 το Βέλγιο συνέταξε σχετικό νόμο και αργότερα ακολούθησαν η Γαλλία, Πορτογαλία, Φινλανδία και Λιθουανία. Στη Γερμανία θεσπίστηκε νόμος για τις επιχειρήσεις οι οποίες απασχολούσαν άτομα με βαριές αναπηρίες. Σε πολλές άλλες χώρες αναπτύσσεται ακόμη σχετικός διάλογος ως προς τη δυνατότητα θέσπισης νόμων, όπως είναι για παράδειγμα η περίπτωση του Ηνωμένου Βασίλειου.
Πολλές από τις επιχειρήσεις του τρίτου τομέα της οικονομίας δραστηριοποιούνται σε γενικές γραμμές στους παρακάτω τομείς :
¨ Συνοικιακές αναπτυξιακές επιχειρήσεις ή συμπράξεις για τη προστασία του περιβάλλοντος και την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής (Ολλανδία)
¨ Εκπαίδευση ενηλίκων, υπηρεσίες κατάρτισης (Σουηδία, Φινλανδία, Γερμανία, Βέλγιο)
¨ Ψυχαγωγία και Πολιτισμός (Σουηδία, Λουξεμβούργο)
¨ Παροχή κοινωνικών και προσωπικών υπηρεσιών (Σουηδία, Φινλανδία, Αυστρία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία)
¨ Προστασία του Περιβάλλοντος (Ηνωμένο Βασίλειο, Λουξεμβούργο)
¨ Αγροτοτουριστικοί συνεταιρισμοί (Ιρλανδία, Ισπανία)
¨ Συνεταιρισμοί για άτομα με ψυχοκοινωνικές δυσκολίες (Ιρλανδία)
¨ αυτοδιοίκουμενα και αυτοδιαχειριζόμενα ταμεία αλληλεγγύης σε μεγάλους κλάδους εργαζομένων (Γαλλία)
¨ Συμπράξεις νέων (Ιταλία)
¨ Παραγωγή βιολογικών προϊόντων (Ηνωμένο Βασίλειο)
¨ Συνεταιρισμοί για την ένταξη γυναικών και μακροχρόνια άνεργων στην αγορά εργασίας (Λουξεμβούργο, Γερμανία, Γαλλία, Βέλγιο)
¨ Τράπεζες (Βραζιλία, Ολλανδία, Βέλγιο, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Ιταλία, ΗΠΑ, Ισπανία, Γερμανία κλπ.)

Ο τελευταίος αυτός τομέας δραστηριοποίησης παρουσιάζει και το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, αφού το είδος αυτών των τραπεζών που αποκαλούνται «Ηθικές Τράπεζες» ή «Εναλλακτικές Τράπεζες» ή «Τράπεζες της κοινωνικής οικονομίας» ή «μικροπιστωτικοί οργανισμοί» είναι το πλέον δυναμικά αναπτυσσόμενο κομμάτι της Κοινωνικής Οικονομίας στο οποίο μπορούν να στηριχθούν και να ελπίζουν για την επιβίωση τους όλοι οι άλλοι οργανισμοί με τις διάφορες κοινωνικές επιχειρηματικές δραστηριότητες. Παραδείγματα τέτοιων τραπεζών είναι:
¨ Η Triodοs Bank, η οποία είναι διεθνής τράπεζα, ιδρύθηκε στην Ολλανδία το 1980. Ακολούθησε το Βέλγιο το 1993, το Ηνωμένο Βασίλειο το 1995 και η Ισπανία το 2004.
¨ Η Charity bank στην Αγγλία με κεντρικό σύνθημα «Μια διαφορετική τράπεζα για ανθρώπους που θέλουν ένα διαφορετικό κόσμο.»
¨ Η GLS Βank από τη Γερμανία η οποία κατευθύνει τα κεφάλαια από τις καταθέσεις των πελατών της σε κοινωνικά και περιβαλλοντικά υπεύθυνα projects.
¨ Η μεγάλη σύμφωνα με τα διεθνή standards τράπεζα της Αγγλίας RBS (Royal Βank of Scotland) συμμετείχε αφού έχει ξεκινήσει ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα τόνωσης μικρών κοινοτήτων της Βρετανικής περιφέρειας μέσα από ένα πρόγραμμα δανειοδοτήσεων αλλά και υποστήριξης.
¨ Η South Shore Bank of Chicago στις ΗΠΑ η οποία δραστηριοποιείται στο Chicago, Cleveland, και το Detroit συγκεντρώνοντας τις δραστηριότητές στην οικιστική ανακαίνιση , στη προστασία του περιβάλλοντος και την ανάπτυξη μικρών επιχειρήσεων που προσφέρουν υπηρεσίες στην τοπική αγορά.
¨ Η Caisse Solidaire από τη Γαλλία η οποία χρηματοδοτεί προγράμματα για τη καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού.
¨ Η Banca Etica από την Ιταλία.

Αν σε όλα τα παραπάνω προσθέσουμε ότι στην Αγγλία συγκεκριμένος φορέας (Unclaimed Assets Commission) με την υποστήριξη της Κυβέρνησης προσπαθεί να εντοπίσει και να ξεμπλοκάρει χρήματα από charities ή από άλλους φιλανθρωπικούς οργανισμούς που βρίσκονται «εν υπνώσει», προκειμένου να δημιουργήσει μια επενδυτική τράπεζα με καθαρά κοινωνικό προφίλ, αντιλαμβανόμαστε ότι ο χώρος της κοινωνικής οικονομίας κινείται δυναμικά αναζητώντας ερείσματα, διεκδικώντας με όρους και θέτοντας τα κριτήριά του.

Στους οργανισμούς που διαθέτουν παγκόσμια πρωτοτυπία θα μπορούσαμε να αναφέρουμε το κοινωνικό χρηματιστήριο της Βραζιλίας. Πρόκειται για ένα φορέα που γεφυρώνει τον κόσμο της ανταγωνιστικής παραδοσιακής οικονομίας με αυτόν της κοινωνικής οικονομίας. Από τη μια πλευρά υπάρχουν περίπου 150 φορείς κοινωνικής οικονομίας που αναζητούν υποστηρικτές (όχι χορηγούς, αλλά δανειοδότες) και από την άλλη η κλασσική οικονομία των επιχειρήσεων. Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι το Κοινωνικό Χρηματιστήριο της Βραζιλίας (SSE) υποστηρίζεται από το κανονικό χρηματιστήριο του Sao Paolo.

……. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κοινωνική οικονομία αναδεικνύει ένα επιχειρηματικό πρότυπο που δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ούτε από το μέγεθος ούτε από τους τομείς δραστηριότητάς του, αλλά από το σεβασμό κοινών αξιών όπως η υπεροχή της δημοκρατίας, της συμμετοχής των κοινωνικών εταίρων, του ατόμου και των κοινωνικών στόχων έναντι του κεφαλαίου· η προάσπιση και η εφαρμογή των αρχών της αλληλεγγύης και της υπευθυνότητας· η σύνδεση των συμφερόντων των μελών χρηστών με το γενικό συμφέρον· ο δημοκρατικός έλεγχος από τα μέλη· η εθελοντική και ανοικτή προσχώρηση· η αυτονομία στη διαχείριση και η ανεξαρτησία σε σχέση με τις δημόσιες αρχές· και η αξιοποίηση του μεγαλύτερου μέρους του πλεονάσματος των κερδών για την επιδίωξη στόχων της αειφόρου ανάπτυξης και την παροχή υπηρεσιών στα μέλη· σύμφωνα με το γενικό συμφέρον,
………καλεί την Επιτροπή να υλοποιήσει την προώθηση της κοινωνικής οικονομίας μέσω των νέων πολιτικών της και να προασπίσει την έννοια της 'διαφορετικής προσέγγισης της επιχειρηματικότητας' της κοινωνικής οικονομίας, κινητήρια δύναμη της οποίας δεν είναι κυρίως η κερδοφορία αλλά το κοινωνικό όφελος, κατά τέτοιον τρόπο ώστε οι ιδιαιτερότητες της κοινωνικής οικονομίας να λαμβάνονται δεόντως υπόψη κατά τη εκπόνηση του νομοθετικού πλαισίου·
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 19ης Φεβρουαρίου 2009 σχετικά με την κοινωνική οικονομία (2008/2250(INI))

Ανάμεσα στα τραγούδια, αργεί ακόμα να χαράξει.

Και η ποιητική συνέχεια της προηγούμενης ανάρτησης.
από τον Γιάννη Νόβα

“Το σπίτι αδειανό, σβησμένη η φωτιά”,
Ακουμπισμένοι στο τραπέζι, οι τρεις τους και η Αλίκη.
Την μοίρα του σπιτιού συζήταγαν, σαν να ήτανε δικό τους.
Να το γκρεμίσουν πρότειναν ο Θάνατος μαζί και ο Ιδιώτης.
Κι εγώ σιωπηλός, σκεφτόμουνα:
Ποιος θέλει σπίτι αδειανό, ψυχρό;
Ποιος θέλει τάφο έρημο και μόνο;

Μα η Αλίκη φωτιά ζητούσε,
Όχι το τζάκι να ανάψει, μα το έρμο σπίτι να κάψει.
Μην ψάχνεις την φωτιά,
Μην ψάχνεις λάδι, είναι νωρίς ακόμα.
Περίμενε, περίμενε την μυστική ώρα,
Την μέρα της μεγάλης μάχης.

Αντίκρυ τότε στην φωτιά θα κάτσουμε,
Και στον καθρέφτη του προσώπου σου, θα αγγίζω φλόγες.
“Τι ποιο όμορφο σ’ αυτή τη ζωή, απ’ τη λάμψη των δικών σου ματιών”.

Όσο κρατάει η φωτιά,
όσο παίρνει η θέρμη να ημερώσει το σκληρό σίδερο.
“Φίλα με πάλι φίλα με, ξημέρωσε με σε ένα ταξίδι ερωτικό.”
Τα φιλιά σου παραθυρόφυλλα και μαχαιριές.
Δεν τα αντέχω.
Πονώ και πέφτω. Ξεφουσκώνω. Μαζεύομαι. Μικραίνω. Αποσυντίθεμαι.

Ανάσταση θα πεταχτώ, βίαιος αέρας θα πνεύσω,
“Μέσα στο κορμί σου να κρυφτώ”.
να θυμηθώ την μητρική αγκαλιά, το σπίτι μου, τη γη.

Τάφος το πρώτο μου το σπίτι και επιστρέφω.
“Γύρω μου οι σκιές έχουν παγώσει και έχω μείνει με το χέρι απλωμένο”.
Ζητιανιά ζητώ και δίνω έλεος.
Αγάπη ζητώ και πουλώ τις αλήθειες,
καθρεφτάκια και ελιξίρια.
“Σε ονειρεμένες πολιτείες με φωτισμένους αρχηγούς,
και με δασκάλους που γνωρίζουν τα μυστικά και τους χρησμούς”.

Όλοι οι χρησμοί εκπληρώθηκαν, εκτός από τον δικό σου.
“Εσένα που σε ξέρω τόσο λίγο, εσένα που αγαπώ τόσο πολύ”,
Σε πούλησα φτηνά και ψεύτικο στεφάνι, χωρίς λόγο σου φόρεσα.
Νύχτα σε διαπόμπευσα, στους δρόμους της πόλης.
“Τα αστέρια από ψηλά μας βλέπουν σιωπηλά τη νύχτα αυτή που στάθηκε ο χρόνος”.
Παρκάρουν όπως οι αργόσχολοι περίεργοι στα παγκάκια,
Και περιμένουν….
“Περιμένουν πληρωμή … Από μια άδεια καρδιά και ένα άδειο κορμί”.
Στην είσοδο του τάφου, περιμένουν την Ανάσταση.

Μετά Αλίκη να το κάψεις το σπίτι.
Κάψ’ το με αλήθεια να γίνει φως.
Όνειρο και σκιά, να φύγεις γρήγορα μακριά και να ξεχαστείς,
όπως και εγώ σ’ αγάπησα και με ξέχασα.

Αργεί ακόμη να χαράξει….

Η φιλοσοφία σκοτώνει το ρομαντισμό;

Το σπίτι αδειανό, σβησμένη η φωτιά…. ακούγεται ο Διονύσης από τα ηχεία. Ο Γιάννης κάθεται μόνος στο μεσαίο σκαμπώ του μπαρ ψιλοκουβεντιάζοντας με την Αλίκη. Η φωτιά ανασταίνεται, σιγά- σιγά θεριεύει , ο καλλιτέχνης που τραγουδά έχει άδικο γιατί δεν βλέπει, δεν αισθάνεται το πάθος της στιγμής που ζουν ο Γιάννης και η Αλίκη. Άλλωστε όταν έγραφε το τραγούδι μπορεί το πάθος να ήταν είδος σε ανεπάρκεια ή να φωτογράφιζε στιγμές καθήκοντος. Ποιος ξέρει μόνον ο ίδιος και ίσως ούτε αυτός. Η μία μέσα από το μπαρ και ο άλλος απ’ έξω. Ο τραγουδοποιός δεν ξέρει για το πάθος, αλλά ποιος θα μπορούσε να ξέρει με βεβαιότητα αυτό που κρύβουν οι ψυχές των ανθρώπων. Αισθάνονται και οι δύο το ίδιο ή η φλόγα γέρνει μονόπατα;

Ο Γιάννης πίνει το χυμό πορτοκάλι με αργές ρουφηξιές, ρουφώντας όμως άπληστα τα λόγια της Αλίκης. Θέλει να πιστεύει ότι δεν είναι επαγγελματικά σαν αυτά που θα πει και σήμερα, όπως τις πριν και τις επόμενες μέρες στους ενοικιαστές των υπόλοιπων σκαμπώ του μπαρ. Τουλάχιστον πάθος που συντηρεί αναμμένη τη φωτιά, έστω και από την μια μεριά υπάρχει. Ο γιατρός μέχρι να ξεκαθαριστεί το πρόβλημα του με την αυξημένη πίεση , ήταν κατηγορηματικός. «Γιάννη πρέπει να ξεχάσεις το αλκοόλ». Για αυτό κι ο Γιάννης εκτονώνει τη δίψα του σε πορτοκαλάδες και χυμούς.

Τι ποιο όμορφο σ’ αυτή τη ζωή, απ’ τη λάμψη των δικών σου ματιών… σκέφτεται ο Γιάννης φωναχτά μέσα από τη φωνή των Ριφιφί που ακούγονται στα ηχεία του μπάρ. Η Αλίκη εδώ και λίγη ώρα προσπαθεί να του εξηγήσει τη γνώμη της για τα τελευταία γεγονότα με τους κουκουλοφόρους στο κέντρο και τα προάστια της Αθήνας. Φίλα με πάλι φίλα με, ξημέρωσε με σε ένα ταξίδι ερωτικό….. συνεχίζει ξεδιάντροπα η τραγουδίστρια. Οι κουκουλοφόροι εκφράζουν τα αδιέξοδα μιας νεολαίας, που τώρα αφυπνίζεται και προσπαθεί να αντισταθεί επιμένει η Αλίκη. Μέσα στο κορμί σου να κρυφτώ… ακούει ο Γιάννης.

Τα τσιγάρα των δυό μοναδικών θαμώνων του μαγαζιού έχουν αρχίσει να κάνουν την ατμόσφαιρα αποπνικτική. Η Αλίκη έφυγε από τη θέση της στο πίσω μέρος της μπάρας για να ανοίξει τη πόρτα. Με το που άνοιξε τη πόρτα ο Γιάννης αισθάνθηκε τη ψυχή του να φεύγει μαζί με το καπνό των τσιγάρων. Μα του επέστρεψε ξαφνικά παρέα με το Νίκο το κολλητό του που μόλις έμπαινε στο μαγαζί. Η Αλίκη ακόμη στη πόρτα, μόλις τον είδε δεν αισθάνθηκε και τόσο ευτυχισμένη με τη ξαφνική παρουσία του. Ο Νίκος την φόβιζε, την ενοχλούσε το διεισδυτικό του βλέμμα, η αδιακρισία της συμπεριφοράς του, ο τρόπος έκφρασης του πάντα με ερωτήσεις και ποτέ με θέσεις ξεκάθαρες για τα πιστεύω και την όποια φιλοσοφία του.

«Προτιμώ να πληρώνω για να εξασφαλίζω την ηρεμία της μοναξιάς μου παρά να με πληρώνουν με αντίτιμο τη θλιβερή παρουσία τους» της είπε μια μέρα την ώρα που έπινε σιωπηλός το ουίσκι του, μόνος στον πάγκο, όταν αυτή τόλμησε να του ανοίξει κουβέντα. Από τότε δεν τόλμησε να τον ξαναπλησιάσει, αν και όσες φορές είχε επιχειρήσει να τον πλησιάσει έφευγε μετανοιωμένη. «Απορώ πως ο γιάννης τον ανέχεται» Σκέφτηκε. «Ο Γιάννης, αχ! Ο Γιάννης, γιατί να έχω ανάγκη τα λεφτά αυτής της σκατοδουλειάς ; ».

Οι δυό φίλοι αγκαλιάστηκαν με θέρμη και κάθισαν σε διπλανά σκαμπώ. Η Αλίκη γύρισε στη θέση της και σέρβιρε στο νεοφερμένο το τεσσάρων αστέρων κονιάκ με τα δύο παγάκια που ήξερε ότι μόνιμα έπινε. Οι προηγούμενες στιγμές που πέρασε μόνη με το Γιάννη της είχαν δώσει μια σιγουριά και αυτοπεποίθηση και που η ίδια δεν κατάλαβε πως ξεστόμισε τα λόγια αυτά απευθυνόμενη στο Νίκο. «Ο ηρωισμός και η τρέλα απέχουν τόσο κοντά όσο το πάχος μιας τρίχας, αναρωτιέμαι ποιος από τους δυό σας είναι ο ήρωας και ποιος ο τρελός;»

« Ήρωας είναι ο φίλος μου, που σε ανέχεται και τρελός είμαι εγώ που δεν αντιδρώ» η ακαριαία απάντηση του. Η Αλίκη χλώμιασε. Ήθελε και τάπαθε. Τι την έπιασε και άνοιξε η ίδια μια συζήτηση που ήταν σίγουρο ότι θα κατέληγε σε βάρος της; Ο Γιάννης αισθάνθηκε την ατμόσφαιρα να βαραίνει , προσπάθησε να μεταφέρει τη συζήτηση στο τραγούδι που ακουγόταν εκείνη τη στιγμή από τις Τρύπες. … Γύρω μου οι σκιές έχουν παγώσει και έχω μείνει με το χέρι απλωμένο ,….. Ο Νίκος σιώπησε, δεν συνέχισε. Ίσως σεβάστηκε το απλωμένο χέρι του φίλου του και προτίμησε να πάρει το ρόλο της παγωμένης σκιάς. Ίσως πάλι διαισθάνθηκε ένα διάχυτο αμοιβαίο έστω και τεχνητό πάθος στην ατμόσφαιρα, που η βίαιη είσοδος του το καθιστούσε και αυτό παγωμένη σκιά.

Για λίγο στο μπαρ ακούγονταν μόνο η μουσική και ο ήχος των υγρών που κυλούσαν στα λαρύγγια των τριών τους. Η Αλίκη για να εκτονώσει την αμηχανία της από την απάντηση του Νίκου είχε και αυτή βρει καταφύγιο σε μια μπύρα και ο Γιάννης στο μοναδικό ουίσκι που θα έπινε αυτή την εβδομάδα. Η προσπάθεια που κατέβαλαν οι δυό τους για να αποφορτίσουν το σκηνικό, θύμιζε στο Νίκο μια θλιβερή παντομίμα. Και χτύπησε ξανά. «Ποιος μπορεί να μου πει από τους δυό σας τι είναι μοναξιά; Ο Γιάννης σήκωσε πρώτος το γάντι. «Μοναξιά είναι κάτι που αναζητάς συχνά, αλλά όταν την αποκτάς τη βαριέσαι γρήγορα». «Μοναξιά σημαίνει να είσαι ερωτευμένος με τον εαυτό σου. Είναι μια μορφή ψυχολογικού αυνανισμού». Τον κάρφωσε αυθόρμητα η Αλίκη, αλλά μετάνιωσε γρήγορα και έβριζε τον εαυτό της που παρασύρθηκε και του μπήκε.

Ο Νίκος σε μια από τις συχνές επιδείξεις μεγαλοπρέπειας για τις οποίες μάλλον αισθανόταν υπερήφανος, ξαναχτύπησε : «Τι είναι Ιδιώτης;». Η Αλίκη πήρε θάρρος από την προηγούμενη αναπάντητη ερώτηση της και μπήκε δυνατά. «Από τα λίγα αγγλικά που ξέρω idiot σημαίνει κάτι σαν ανόητος και ηλίθιος. Από τα λίγα που ξέρω για την αρχαία ιστορία μας αν λέγαμε τότε ότι είμαστε ιδιώτες τώρα θα ήμασταν οι μισοί εξόριστοι και οι άλλοι μισοί νεκροί.» Στο πρόσωπο του Γιάννη ζωγραφίστηκε η απορία κοιτάζοντας την και συνάμα ο φόβος γυρίζοντας το βλέμμα του στο Νίκο και σιώπησε χωρίς να δώσει απάντηση. Ο Νίκος χαμογέλασε με κατανόηση και παραγγέλνοντας το δεύτερο του μπράντι με τα δύο παγάκια, υπενθύμισε το ποιος κάνει κουμάντο στη συζήτηση. «Και τι είναι Θάνατος;»

Η Αλίκη απασχολημένη με το σερβίρισμα του ποτού του, δεν πρόλαβε να απαντήσει. Την απάντηση την έδωσε ο Γιάννης «Τα ερωτήματα γεννούν απαντήσεις. Οι απαντήσεις φέρνουν καινούργια ερωτήματα. Κάτι σαν τη μαιευτική μέθοδο του Σωκράτη. Μα και οι νέες απαντήσεις δεν νικούν το θάνατο. Ο θάνατος με τα σαπισμένα δόντια δεν διαλέγει μόνο αυτούς που δεν ξέρουν να απαντήσουν ή που δεν απαντούν σωστά. Ο θάνατος μπορεί να μας διαλέγει, εμείς ποτέ δεν μπορούμε να αρνηθούμε την επιλογή του. Θάνατος είναι η μοναξιά του ιδιώτη». Η Αλίκη τον κοίταξε με θαυμασμό. Σε ονειρεμένες πολιτείες με φωτισμένους αρχηγούς, και με δασκάλους που γνωρίζουν τα μυστικά και τους χρησμούς …. Τραγουδούσε εκείνη τη στιγμή ο Σταύρος Λογαρίδης. Για πρώτη φορά εκείνο το βράδι η Αλίκη είδε το Γιάννη με τρυφερότητα. Ίσως έφταιγε και το γεγονός ότι έβαλε το Νίκο στη θέση του. Ποιος ξέρει;

Δεν την είχε συνηθίσει ο Γιάννης σε τέτοιου είδους επαναστάσεις, έστω και μικρές. Με τις ώρες κουβέντιαζε μαζί της, όταν καλή ώρα σαν σήμερα καθόντουσαν μόνοι τους στο μπαρ, για το θεό και τις αναζητήσεις του στα μοναστήρια του Άγιου Όρους. Μιλούσαν για το καλό και το κακό, τη ψυχή και τη σωτηρία της, τον άνθρωπο και το θείο. Η ατμόσφαιρα βάρυνε πάλι από το διάχυτο πάθος. Ο Νίκος δεν θέλησε να συνεχίσει με το σύνηθες ειρωνικό του ύφος και ερωτήσεις που θα εκβίαζαν απαντήσεις. Τον Γιάννη τον ήξερε χρόνια και τον καταλάβαινε πολύ καλά. Και όμως η παρέμβαση του με τη μορφή τοποθέτησης ήταν κάτι πρωτόγνωρο για αυτόν.

«Η μοναξιά λειτουργεί σαν το υπόβαθρο που τροφοδοτεί με δεδομένα το σημείο εκκίνησης μιας ιδιωτικής ζωής που καταλήγει στο θάνατο. Είναι όμως δυνατόν η μοναξιά να προσφέρει γνώση, εμπειρία, μάθηση και τρόπους συμπεριφοράς; Η μνήμη πως αποκτάται; Ο θάνατος χτυπά τον ιδιώτη είτε αυτός είναι έξυπνος, είτε βλάκας. Μπορεί όμως ο θάνατος να εξοντώσει τη γνώση και τη μνήμη;» Μετά από αυτό ένοιωσε τη παρουσία του από περιττή έως και ενοχλητική και αποχώρησε ευγενικά. Άφησε το δεύτερο ποτό του σχεδόν ανέπαφο.

Η Αλίκη αναστέναξε με ανακούφιση με την αναχώρηση του, ο Γιάννης σιγοτραγουδούσε μαζί με τους AIDOLS … Εσένα που σε ξέρω τόσο λίγο, εσένα που αγαπώ τόσο πολύ , …. Τα αστέρια από ψηλά μας βλέπουν σιωπηλά τη νύχτα αυτή που στάθηκε ο χρόνος … Η ώρα ήταν περασμένες τρεις. Η Αλίκη άρχιζε να συμμαζεύει το μπαρ για να κλείσει. «Μη φύγεις» είπε στο Γιάννη θα φύγουμε μαζί. Θέλω να κοιμηθούμε μαζί απόψε. Το θέλω πολύ. Ο Γιάννης καιρό περίμενε αυτή τη πρόταση, που η έμφυτη δειλία του τον εμπόδιζε να την κάνει πρώτος αυτός.

Βγήκαν στο δρόμο πιασμένοι χέρι-χέρι. Ήταν ανοιξιάτικο το βράδυ , αλλά το κρύο δεν είχε εγκαταλείψει ακόμη τη πόλη. Κατηφόρισαν προς τη πλατεία για να πάρουν ταξί, αλλά για πού; Και οι δυό μέναν στα σπίτια με τους γονείς τους. Ο Γιάννης σκέφτηκε το φίλο του το Γιώργο, που παρά το προχωρημένο της ώρας κάπου θα μπεκρούλιαζε εκτονώνοντας το πάθος του για το πιοτό και τη μουσική. Πριν μπουν στο ταξί τον πήρε τηλέφωνο. Ευτυχώς τον βρήκε ξυπνητό. Στο πίσω κάθισμα του ταξί κάθισαν αγκαλιασμένοι. Ο Νίκος ξεχάστηκε. Ο έρωτας νίκησε το θάνατο. Η αγάπη νίκησε τη μοναξιά. Το ζευγάρι νίκησε τον ιδιώτη που έκρυβε ο κάθε ένας μέσα του.

Ο Γιώργος τον περίμενε, υπομονετικά, στο ροκάδικο μπαράκι έχοντας σχεδόν αδειάσει τη μπουκάλα του ουίσκι, που στριμώχνονταν με τα άδεια πιατάκια που κάποτε περιείχαν φιστίκια και πατατάκια στο στενό τραπέζι που τον φιλοξενούσε. Προθυμοποιήθηκε να τους κεράσει από το υστέρημα του, μα αυτοί αρνήθηκαν. Τους έδωσε τα κλειδιά της γκαρσονιέρας του και ευχήθηκε στο αυτί του Γιάννη διακριτικά «καλό βόλι». Η νύχτα προβλεπόταν μακριά και για τους δυό φίλους. Ο κάθε ένας με τις εμμονές και τα πάθη του. Στην μια γωνιά της μπάρας του μαγαζιού καθόταν και ο Νίκος σχεδόν αθέατος και κρυμμένος πίσω από το ποτήρι με το μπράντι και τα δύο παγάκια. Και στα ηχεία ακουγόταν ο Παύλος Σιδηρόπουλος. Περιμένουν πληρωμή … Από μια άδεια καρδιά και ένα άδειο κορμί……

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ

του Νίκου Δεπούντη
Συμβούλου Ποιότητας, Κέντρο Καινοτομίας Κατασκευών του ΕΜΠ *

Στην κατεύθυνση της αποδοτικής αξιοποίησης του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (ΕΣΠΑ) 2007-2013 οι Οργανισμοί και Υπηρεσίες του Δημοσίου και ευρύτερου Δημόσιου Τομέα, μεταξύ των οποίων και τα επαγγελματικά επιμελητήρια, Νομαρχίες, Δήμοι και αναπτυξιακές επιχειρήσεις, καλούνται να προχωρήσουν σε ουσιαστική αναβάθμιση του συστήματος διαχείρισης τους, ώστε να υλοποιούν τα έργα που αναλαμβάνουν με πιο αποτελεσματικό και αποδοτικό τρόπο.

Ειδικότερα, τίθεται ως απαραίτητη προϋπόθεση η ενίσχυση της διοικητικής αποτελεσματικότητας όλων των φορέων υλοποίησης (δικαιούχων) συγχρηματοδοτούμενων έργων, με τη θέσπιση κανόνων επιβεβαίωσης της διαχειριστικής επάρκειάς τους πριν από την ανάληψη της ευθύνης για την εκτέλεση των έργων. Στο πλαίσιο αυτό απορρέουσα ανάγκη αποτελεί η εγκατάσταση ενός αποδοτικού Συστήματος Διαχείρισης Ποιότητας δομημένο, με τρόπο που θα καλύπτει τις ουσιαστικές αλλά και τις τυπικές απαιτήσεις του Ελληνικού Προτύπου ΕΛΟΤ 1429 «Διαχειριστική επάρκεια οργανισμών για την υλοποίηση έργων δημοσίου χαρακτήρα - Απαιτήσεις» και εξειδικεύονται στους οδηγούς:
ΕΛΟΤ 1431-1 «Οδηγός εφαρμογής του ΕΛΟΤ 1429 για οργανισμούς υλοποίησης δημοσίων τεχνικών έργων υποδομής»,
ΕΛΟΤ 1431-2 «Οδηγός εφαρμογής του ΕΛΟΤ 1429 για οργανισμούς υλοποίησης δημοσίων συμβάσεων προμηθειών και υπηρεσιών»,
ΕΛΟΤ 1431-3 «Οδηγός εφαρμογής του ΕΛΟΤ 1429 για οργανισμούς υλοποίησης συγκεκριμένων δράσεων με ίδια μέσα»,
Στην ίδια σειρά προτύπων ανήκει και η προδιαγραφή ΕΛΟΤ 1432 «Διαχειριστική επάρκεια οργανισμών για την υλοποίηση έργων δημοσίου χαρακτήρα – Απαιτήσεις για διεργασίες αξιολόγησης και αξιολογητές».
Μέχρι την οριστική εφαρμογή του προτύπου η επιβεβαίωση της διαχειριστικής επάρκειας των οργανισμών πραγματοποιείται από τις Διαχειριστικές Αρχές σύμφωνα με την εγκύκλιο του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών Αρ. Πρωτ. 4670/ΕΥΣ 551/01.02.08 «ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΕΥΔ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΔΙΚΑΙΟΥΧΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2007 – 2013 ΓΙΑ TO ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΡΓΩΝ (ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ)»

Οι οργανισμοί για την επίτευξη των στόχων τους πρέπει να εγκαθιστούν και λειτουργούν συστήματα διαχείρισης που βασίζονται στις παρακάτω οκτώ αρχές:
α) Εστίαση στον πελάτη: Οι οργανισμοί εξαρτώνται από τους πελάτες τους, δηλαδή τους αποδέκτες των προϊόντων και υπηρεσιών τους, και κατά συνέπεια θα πρέπει να κατανοούν τις τρέχουσες και τις μελλοντικές ανάγκες τους, να ικανοποιούν τις απαιτήσεις τους και να επιδιώκουν την υπέρβαση των προσδοκιών τους.
β) Ηγεσία: Οι ηγέτες καθορίζουν την ενότητα των σκοπών και της διεύθυνσης του οργανισμού. Θα πρέπει να δημιουργούν και να διατηρούν το εσωτερικό περιβάλλον εντός του οποίου το προσωπικό συμμετέχει ενεργά για την επίτευξη των στόχων του οργανισμού.
γ) Συμμετοχή του προσωπικού: Το προσωπικό, σε όλα τα επίπεδα, αποτελεί την ουσία ενός οργανισμού και η ενεργός συμμετοχή του καθιστά δυνατή την αξιοποίηση των ικανοτήτων του προς όφελος του οργανισμού.
δ) Διεργασιακή προσέγγιση: Ένα επιθυμητό αποτέλεσμα επιτυγχάνεται πιο αποδοτικά όταν οι δραστηριότητες και οι συναφείς πόροι διαχειρίζονται ως μια διεργασία.
ε) Συστημική προσέγγιση: Ο εντοπισμός, η κατανόηση και η διαχείριση αλληλένδετων διεργασιών ως ένα σύστημα, συμβάλλει στην αποτελεσματικότητα και στην αποδοτικότητα του οργανισμού στην επίτευξη των στόχων του.
στ) Συνεχής βελτίωση: Η συνεχής βελτίωση της συνολικής επίδοσης του οργανισμού θα πρέπει να αποτελεί ένα μόνιμο στόχο του οργανισμού.
ζ) Αποφάσεις βασισμένες σε δεδομένα: Οι αποτελεσματικές αποφάσεις βασίζονται στην ανάλυση των δεδομένων και των πληροφοριών.
η) Σχέσεις αλληλωφέλειας με τους προμηθευτές: Ένας οργανισμός και οι προμηθευτές του αλληλεξαρτώνται και μία αμοιβαίως επωφελής σχέση αυξάνει την ικανότητα αμφοτέρων να δημιουργούν αξία.
Οι τύποι επάρκειας σύμφωνα με τους οποίους θα πιστοποιηθεί κάποιος οργανισμός είναι:
Επάρκεια τύπου Α «για οργανισμούς υλοποίησης δημοσίων τεχνικών έργων υποδομής»,
Επάρκεια τύπου Β «για οργανισμούς υλοποίησης δημοσίων συμβάσεων προμηθειών και υπηρεσιών»,
Επάρκεια τύπου Γ «για οργανισμούς υλοποίησης συγκεκριμένων δράσεων με ίδια μέσα»,

Και τα επίπεδα επάρκειας :

Επίπεδο 1: Αφορά οργανισμούς που διασφαλίζουν ότι κάθε έργο υλοποιείται με τις δικές του διαδικασίες και διεργασίες, βάσει καθορισμένων ελάχιστων απαιτήσεων.
Στο επίπεδο αυτό, εξετάζεται εάν ο οργανισμός
α) είναι σε θέση να αναγνωρίσει έργα και να τα υλοποιήσει ανεξάρτητα από τις επαναλαμβανόμενες λειτουργίες του
β) έχει αντιληφθεί ότι τα έργα πρέπει να υλοποιούνται με ξεχωριστό τρόπο από τις υπόλοιπες δραστηριότητές του, και
γ) είναι σε θέση να τεκμηριώσει ότι κάθε έργο υλοποιείται με τις δικές του διαδικασίες και διεργασίες, βάσει καθορισμένων ελάχιστων απαιτήσεων.
Επίπεδο 2: Αφορά οργανισμούς που διασφαλίζουν κεντρική διαχείριση όλων των έργων που υλοποιούν μέσω μιας μεθοδολογίας διαχείρισης έργων που περιλαμβάνει τυποποιημένες διαδικασίες, διεργασίες και τυποποιημένα «υποδείγματα» σχετικά με το σχεδιασμό, εκτέλεση, παρακολούθηση και κλείσιμο των έργων.
Στο επίπεδο αυτό, εξετάζεται εάν ο οργανισμός διαθέτει μια κεντρικά ελεγχόμενη μεθοδολογία διαχείρισης έργων, εάν κάθε έργο σχεδιάζεται με βάση τα προβλεπόμενα στην μεθοδολογία αυτή και εάν κάθε νέο έργο σχεδιάζεται παίρνοντας ως υπόδειγμα ένα παλαιότερο έργο, επιφέροντας σε αυτό τις απαιτούμενες τροποποιήσεις.
Οι οργανισμοί του Επιπέδου 2 έχουν «μνήμη». Δουλεύουν με τυποποιημένα υποδείγματα διαχείρισης έργων ώστε κάθε έργο να μην σχεδιάζεται από την αρχή, κάνουν διαχείριση αλλαγών, καθώς επίσης και αρχειοθετούν τα συμπεράσματα του κάθε έργου. Τα παραπάνω συνιστούν την τεχνογνωσία του οργανισμού στη διαχείριση έργων.
Επίπεδο 3: Αφορά οργανισμούς οι οποίοι αφού έχουν τυποποιήσει τον τρόπο διαχείρισης των έργων παρακολουθούν συστηματικά, μέσω δεικτών, την επίδοσή τους και αξιοποιούν τα δεδομένα αυτά για βελτιστοποίηση των διαδικασιών τους και συνεχή βελτίωση.
Στο επίπεδο αυτό, εξετάζεται εάν ο οργανισμός καταγράφει και αξιοποιεί ειδικές μετρήσεις απόδοσης των έργων του και λειτουργεί ένα τμήμα με σκοπό τη διαχείριση της ποιότητας. Ως ποιότητα στη διαχείριση των έργων νοείται η διασφάλιση της επίτευξης των στόχων τόσο ενός έργου όσο και του συνόλου των έργων τα οποία εκτελεί ή προγραμματίζει ο οργανισμός.
Η ειδοποιός διαφορά του επιπέδου αυτού ως προς το Επίπεδο 2, είναι ουσιαστικά η ανάλυση διεργασιών και η συστηματική παρακολούθηση της βελτίωσης του οργανισμού. Ο απώτερος στόχος είναι ο οργανισμός να θέτει σε λειτουργία συνεχείς διεργασίες βελτίωσης με εκ των προτέρων διαχείριση των προβλημάτων μέσω καταγεγραμμένης τεχνογνωσίας και ειδικής τεχνολογίας.
Υπό αυτές τις προϋποθέσεις ο ρόλος του εξωτερικού συμβούλου για την ανάπτυξη και εγκατάσταση ενός ΣΔΕΠ καθώς και την εκπαίδευση του προσωπικού είναι καθοριστικός. Ο έμπειρος σύμβουλος βρισκόμενος μακριά από τις αγκυλώσεις του δημόσιου συστήματος της χώρας μας είναι δυνατόν να προσφέρει πολύτιμες υπηρεσίες στους οργανισμούς τόσο στην ουσιαστική και αποδοτική οργάνωση τους όσο και στη καλύτερη αξιοποίηση των ανθρώπινων πόρων. Ο εξωτερικός σύμβουλος μη όντας μέλος του οργανισμού λειτουργεί ανεξάρτητα χωρίς να επηρεάζεται από τις χρόνιες παθογόνες δυσλειτουργίες των οργανισμών και τα συμφέροντα που αυτές υπηρετούν. Παράλληλα μεταφέρει τη πολύτιμη εμπειρία του από την εφαρμογή παρόμοιων συστημάτων διαχείρισης από τον ιδιωτικό τομέα.
Οι Υπηρεσίες όμως του Συμβούλου δεν πρέπει να περιορίζονται στην εξασφάλιση της κάλυψη των κριτηρίων διαχειριστικής επάρκειας του Οργανισμού μόνο κατά τη μεταβατική περίοδο, αλλά και τη προσαρμογή του Συστήματος του Οργανισμού στις απαιτήσεις του προτύπου όταν αυτό θα εφαρμοσθεί. Παράλληλα, ο Σύμβουλος θα πρέπει να προχωρήσει στον εντοπισμό και τη διόρθωση πιθανών λειτουργικών και διαρθρωτικών αδυναμιών των ακολουθούμενων διαδικασιών διαχείρισης έργων του Οργανισμού. Ποιο συγκεκριμένα ο σύμβουλος συμμετέχει απ’ ευθείας στην ανάπτυξη και την έναρξη εφαρμογής ενός Συστήματος Διαχειριστικής Επάρκειας και μέσω της εκπαίδευσης που θα παρέξει στο προσωπικό του Οργανισμού στη πλήρη εφαρμογή και συντήρηση του.
Στα πλαίσια αυτά ο ρόλος του Συμβούλου δεν περιορίζεται στην εκπόνηση της απαραίτητης μελέτης, και τη σύνταξη των εγγράφων τεκμηρίωσης του Συστήματος Διαχειριστικής Επάρκειας (ΣΔΕΠ) με σκοπό την τυπική κάλυψη των απαιτήσεων της μεταβατικής περιόδου και του προτύπου αργότερα αλλά θα πρέπει να υποστηρίξει τον οργανισμό ώστε να βελτιστοποιηθούν τα οφέλη από το νέο τρόπο λειτουργίας και οργάνωσης.
Αναλυτικότερα το έργο του Συμβούλου θα πρέπει να περιλαμβάνει:
· Την ανάπτυξη και εγκατάσταση Συστήματος Διαχειριστικής Επάρκειας για τα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα και έργα που αναλαμβάνει ο Οργανισμός. Το Σύστημα θα καλύπτει τις απαιτήσεις επιβεβαίωσης Διαχειριστικής Επάρκειας τύπου Α ή Β ή Γ, κατά τη μεταβατική περίοδο μέχρι την έναρξη της ισχύος του Ελληνικού Προτύπου ΕΛΟΤ 1429,
· Την παροχή συμβουλευτικής υποστήριξης κατά το πρώτο εξάμηνο λειτουργίας του Συστήματος και αναπροσαρμογή του σύμφωνα με τις τελικές απαιτήσεις του Ελληνικού Προτύπου ΕΛΟΤ 1429,
· Την εκπαίδευση του εμπλεκομένου προσωπικού του Οργανισμού σε θέματα Διαχείρισης του Συστήματος Διαχειριστικής Επάρκειας, Διαχείρισης Έργων και χρήσης σύγχρονων, συναφών πληροφοριακών εργαλείων.

Η Φάση της ανάπτυξης και εγκατάστασης περιλαμβάνει τη μελέτη και την εγκατάσταση Συστήματος για την κάλυψη των απαιτήσεων Διαχειριστικής Επάρκειας, όπως αυτές έχουν προδιαγραφεί σε σχετικά έγγραφα και κατευθυντήριες οδηγίες του ΥΠ.ΟΙ.Ο. Το Σύστημα αυτό θα φέρει όλα τα χαρακτηριστικά ενός Συστήματος Διαχείρισης Ποιότητας, προσαρμοσμένου στις απαιτήσεις και τη λειτουργία του Οργανισμού ώστε μετά την εγκατάστασή του να εξασφαλίζει:
- Τη συμβατότητα του κανονιστικού πλαισίου λειτουργίας του οργανισμού. με το κοινοτικό δίκαιο σχετικά με την ανάθεση και διαχείριση δημοσίων συμβάσεων,
- Το σαφή καθορισμό των αρμοδιοτήτων των υπηρεσιών και των αρμοδίων οργάνων που είναι υπεύθυνα για τις διαδικασίες προγραμματισμού και ωρίμανσης πράξεων, διενέργειας διαγωνισμού ανάθεσης και διαχείρισης συμβάσεων, παρακολούθησης και πιστοποίησης του φυσικού αντικειμένου, οικονομικής διαχείρισης έργων,
- Την τεκμηρίωση των ανωτέρω διαδικασιών με την μορφή εγχειριδίου, που θα χρησιμοποιεί οργανισμός,
- Την επάρκεια της υλικοτεχνικής υποδομής του οργανισμού για τη διαχείριση πληροφοριών και αρχείων.

Στη συνέχεια παρουσιάζονται τα βασικά βήματα που θα πρέπει να ακολουθηθούν για την υλοποίηση του Συστήματος Διαχειριστικής Επάρκειας.
1. Αρχικές ενέργειες
1.1. Η διοίκηση του Οργανισμού σε συνεργασία με τον Σύμβουλο προσδιορίζει:
§ το εύρος εφαρμογής του Συστήματος. Λαμβάνοντας υπόψη τα κριτήρια επιβεβαίωσης της Διαχειριστικής Επάρκειας και τις σχετικές οδηγίες του Υπ.Οι.Ο, (Έργα Κατηγορίας Β – Προμήθειες και Υπηρεσίες Κατηγορίας Γ – Δράσεις ΕΚΤ και λοιπά έργα)
§ τους απαραίτητους πόρους και
§ τα αναμενόμενα οφέλη από την εγκατάσταση του Συστήματος.
1.2. Καθορίζεται ο εκπρόσωπος της Διοίκησης ο οποίος θα επιβλέπει διοικητικά τη διαδικασία εφαρμογής του Συστήματος και θα είναι αρμόδιος για την τήρησή του μετά την εγκατάστασή του.
1.3. Κοινοποιείται η έναρξη της εγκατάστασης του Συστήματος με ανακοίνωσή της στο εμπλεκόμενο προσωπικό και επισημαίνεται η ιδιαίτερη σημασία του για τον οργανισμό.
2. Επισκόπηση Εφαρμοζόμενων Διαδικασιών
2.1. Ο Σύμβουλος σε συνεργασία με τα εμπλεκόμενα στελέχη του οργανισμού εντοπίζουν και καταγράφουν τις εφαρμοζόμενες διαδικασίες που αφορούν τη διαχείριση συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων και έργων, ανάλογα με το εύρος εφαρμογής του ΣΔΕΠ.
2.2 Πραγματοποιείται επισκόπηση των διαδικασιών του οργανισμού σε σχέση με τις απαιτήσεις τόσο του ΥΠΟΙΟ για την επιβεβαίωση της Διαχειριστικής Επάρκειας κατά τη μεταβατική περίοδο, όσο και του Ελληνικού Προτύπου ΕΛΟΤ 1429: «Διαχειριστική επάρκεια οργανισμών για την υλοποίηση έργων δημοσίου χαρακτήρα».
3. Ανάπτυξη και Ανασχεδιασμός Διαδικασιών
Πραγματοποιείται ανάπτυξη των απαιτούμενων διαδικασιών. Ο σχεδιασμός των διαδικασιών γίνεται από το σύμβουλο σε στενή συνεργασία με τους υπεύθυνους και εμπλεκόμενους σε κάθε διαδικασία. Στο πλαίσιο αυτό:
3.1. Ανασχεδιάζονται οι υπάρχουσες διαδικασίες ώστε να ικανοποιούν τις απαιτήσεις Διαχειριστικής Επάρκειας και
3.2. Σχεδιάζονται πιθανές νέες απαιτούμενες διαδικασίες που θα πρέπει να ενταχθούν στη λειτουργία του οργανισμού.
4. Τεκμηρίωση του Συστήματος Διαχειριστικής Επάρκειας
Τεκμηριώνεται το Σύστημα Διαχειριστικής Επάρκειας. Κατά το στάδιο αυτό συντάσσεται το εγχειρίδιο, οι διαδικασίες και τα τυποποιημένα έντυπα του Συστήματος.
5. Εσωτερική Επιθεώρηση του Συστήματος Διαχειριστικής Επάρκειας, Επιθεώρηση από Φορέα Πιστοποίησης, Πιστοποίηση
Το Σύστημα Διαχειριστικής Επάρκειας τίθεται σε λειτουργία, και ακολουθεί Εσωτερική Επιθεώρηση από τον σύμβουλο, εντοπισμός αποκλίσεων και διόρθωση αποκλίσεων. Στη συνέχεια υποβάλλεται αίτηση – φάκελος σε Φορέα Πιστοποίησης, που θα ορισθεί από τον οργανισμό, επιθεώρηση του Συστήματος Διαχειριστικής Επάρκειας από τον επιλεγέντα Φορέα Πιστοποίησης και χορήγηση του Πιστοποιητικού.
Εν κατακλείδι ένα Σύστημα Διαχειριστικής Επάρκειας ενός οργανισμού θα πρέπει να είναι αρκετά απλό και όχι γραφειοκρατικό, ώστε να είναι κατανοητό και αποδεκτό από όλους τους ενδιαφερόμενους και συγχρόνως να είναι εφαρμόσιμο σε σύντομο χρονικό διάστημα με το μικρότερο δυνατό κόστος (άμεσο ή έμμεσο). Θα πρέπει επίσης να είναι προσαρμοσμένο στις συνήθειες και τις ανάγκες του Οργανισμού ώστε να είναι χρήσιμο και αποδοτικό. Ένα λειτουργικό ΣΔΕΠ δεν κρίνεται από τον αριθμό των σελίδων που περιέχει, αλλά από τη λειτουργικότητα του και τη προστιθέμενη αξία που θα προσδώσει στον οργανισμό.

(*) Το Κέντρο Καινοτομίας Κατασκευών του ΕΜΠ, μεταξύ των άλλων δραστηριοποιείται και στη παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών για την ανάπτυξη και εγκατάσταση Συστημάτων Διαχειριστικής Επάρκειας στους Οργανισμούς που επιδιώκουν να πιστοποιηθούν σύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ 1429 ή μέχρι την οριστική εφαρμογή του με τις απαιτήσεις της μεταβατικής περιόδου.
Τηλ: 210 772 1268 / 3644, Φαξ : 2107723781
email:innovation@view.gr , http://innovation.view.gr