Τὰ δάκρυα ποὺ στὰ μάτια μας
θὰ δεῖτε ν᾿ ἀναβρύζουν
ποτὲ μὴν τὰ πιστέψετε
απελπισιᾶς σημάδια.

Ὑπόσχεση εἶναι μοναχὰ
γι᾿ Ἀγώνα ὑπόσχεση.

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗΣ

Κυριακή, 23 Ιανουαρίου 2011

Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ

Οι λέξεις πόλη, πολίτης, πολιτική και πολιτισμός έχουν κοινή ετυμολογική προέλευση. Οι λέξεις αυτές χαρακτηρίζουν και καθορίζουν τη θέση του πολίτη σε μια πόλη με εργαλεία τη πολιτική και το πολιτισμό. Στην Αρχαία Ελλάδα στη πόλη-κράτος ο πολίτης εισέπραττε τα αποτελέσματα της χρηστής ή κακής Πολιτείας, η πολιτική ήταν το μέσο που χρησιμοποιούσε για την αναβάθμιση της ζωής του και ο πολιτισμός αποτελούσε τη συνείδηση της κοινωνικής του πραγματικότητας.

Αυτή η συνείδηση που άλλοτε καλλιεργούνταν μέσω των τραγωδιών του Αισχύλου και του Ευριπίδη, των κωμωδιών του Αριστοφάνη, των μουσικών γραφών του Τέρπανδρου και της φιλοσοφίας του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη έχει καταπέσει στη σημερινή εποχή σε μία διαδικασία ενός γρήγορου και ευκολοχώνευτου πανηγυριού με τη παρουσία κάποιου επώνυμου πανηγυριντζή τραγουδιστή. Αυτή η περιβόητη πολιτιστική αποκέντρωση που παραπέμπει στις εποχές, που οι Δήμαρχοι ήταν απλοί διαχειριστές των σκουπιδιών και των νεκροταφείων πέρασε ανεπιστρεπτί.

Ο Πολιτισμός δεν καθοδηγείται, αλλά αυτοκυβερνάται. Ο Πολιτισμός θέτει στο κέντρο του ενδιαφέροντος τον πολίτη και τη βελτίωση της καθημερινότητας του. Ο Πολιτισμός είναι πρώτιστα αισθητική. Αισθητική που αφορά την αρχιτεκτονική της πόλης, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής, τις εικαστικές παρεμβάσεις, τη παιδεία, την αξιοποίηση των ελεύθερων χώρων, τη πολυμορφία και τη πολυφωνία. Ο Πολιτισμός αφορά όλους τους πολίτες, αλλά και ολόκληρη τη πόλη. Τους συμπολίτες μας με ειδικές ανάγκες, τις περιθωριοποιημένες κοινωνικές ομάδες , τους μετανάστες. Ο Πολιτισμός δεν περιορίζεται σε εποχιακές συναυλίες ή μεμονωμένες κινηματογραφικές παραστάσεις, αλλά διαχέεται παντού.

Ο Πολιτισμός είναι επίσης κοινωνική συμπεριφορά. Οι πολιτιστικές παρεμβάσεις στις πόλεις από την Τοπική αυτοδιοίκηση αποτελούν το σημαντικότερο παράγοντα της σύγκλισης διαφορετικών πολιτισμών και ιδιαιτεροτήτων. Με τον Πολιτισμό μπορεί να καλλιεργείται η ανοχή, η αποδοχή της ετερότητας, ο ανθρωπισμός και η αλληλεγγύη και να προωθείται το πρότυπο μιας πολύ-πολιτισμικής κοινωνίας για την οποία η συνύπαρξη διαφορετικών εθνικών, γλωσσικών και θρησκευτικών παραδόσεων αποτελεί στοιχείο εμπλουτισμού της. Οι κοινωνικές συμπεριφορές μπορεί να είναι επίσης ο Αθλητισμός, η χρήση του ποδηλάτου μέσα και έξω από τη πόλη, οι παρέες στα ουζερί, το πράσινο της πόλης, η συμμετοχή των πολιτών στα δρώμενα κλπ. Ο πολιτισμός δεν στραγγαλίζεται στο όνομα της όποιας διασκέδασης κάποιων ωρών.

Με πρωτοβουλία του Δήμου θα πρέπει να επιχειρηθούν να εγκατασταθούν νέες εταιρικότητες με τη σύμπραξη Δημόσιου, Ιδιωτικού και εθελοντικού τομέα. Η Τ.Α. οφείλει λειτουργώντας ως καταλύτης να ενθαρρύνει συνολικά τη πολιτιστική ανάπτυξη σε τοπικό επίπεδο συνεργαζόμενη και ενισχύοντας τους άλλους εταίρους. Προς αυτή τη κατεύθυνση ο ρόλος του εθελοντισμού και της Κοινωνίας των πολιτών, θα πρέπει να είναι καταλυτικός.

Ο Πολιτισμός δεν στηρίζεται σε μία συνταγή επιτυχίας. Ο Πολιτισμός στηρίζεται στη κοινωνία. Δεν είναι μάθημα που το μαθαίνεις παπαγαλία για να δώσεις επιτυχημένες εξετάσεις, δεν είναι εισαγόμενος. Η κοινωνία που δεν δημιουργεί, συντηρεί και αναπτύσσει τις δικές της πολιτιστικές πολιτικές είναι καταδικασμένη στην αποτυχία. Και ο Δήμος θα πρέπει με κάθε τρόπο να ενισχύει την κοινωνία προς την κατεύθυνση αυτή.

Πολιτισμός σημαίνει δημιουργία και ο κόσμος του πολιτισμού θα πρέπει να συνεργασθεί με τη κοινωνία της πληροφορίας, τα κοινωνικά δίκτυα, τον κόσμο των νέων τεχνολογιών μέσω της Τοπικής αυτοδιοίκησης και των συμμετόχων της . Ο Πολίτης από απλός ακροατής θα πρέπει να μεταβληθεί σε παραγωγό. Η κοινωνία των πολιτών μέσω του Πολιτισμού αποτελεί ένα πολύτιμο κεφάλαιο για την Τ.Α. στη προσπάθεια της να υπερασπισθεί, αν βέβαια θέλει, το φυσικό και μνημειακό πλούτο της περιοχής ενάντια στα τοπικά μικροσυμφέροντα που αμφισβητούν την αισθητική μας .